13609پ

كازشناسي ارشد

فيتو شيمي

تهران شرق

1397

صحافي شده ندارد

دكتر فرحناز خليقي سيگارودي دكتر اعظم منفرد

دكتر علي مهرآفرين

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

هدف: بذر گياه شنبليله بانام علمي Trigonella foenum graecum L. به عنوان يكي از مهم‌ترين گياهان بومي ايران، با دارا بودن تركيبات فعال زيستي نظير گالاكتومانان، 4-هيدروكسي ايزولوسين و تريگونلين داراي اثر كاهندگي قند خون و كلسترول است. تريگونلين از مهم‌ترين آلكالوئيدهاي موجود در بذر اين گياه، داراي خواص دارويي مهمي نظير اثرات ضدالتهابي، ضددردي و ضدسرطاني است. هدف از اين پژوهش عصاره¬گيري از بذر اين گياه استخراج حداكثري ماده مؤثره تريگونلين در كمترين حجم از عصاره و مقايسه و استانداردسازي روش استخراج است، به طوري كه در صنعت قابل استفاده باشد. مواد و روش تحقيق: به اين منظوربذرها خرد و در 12 تيمار بصورت چهارگروه مش سايز و سه گروه نسبت حلال مختلف چربي¬زدايي و تقسيم بندي شدند. ميزان ماده مؤثره تريگونلين موجود در هر تيمار با استفاده از روش شناسايي و سنجش HPLC و معرف هاي دراژندورف و واگنر اندازه‌گيري شد. اسيدآمينه 4- هيدروكسي ايزولوسين با استفاده از تست نين¬هيدرين بررسي شد و نتايج با استفاده از آزمون‌هاي آماري آناليز واريانس و دانكن تجزيه و تحليل شدند. يافته ها: نتايج حاصل از سنجش HPLC حاكي از مقادير متفاوتي از تريگونلين در تيمارهاي مختلف بود. همچنين در نمودارها و گراف‌هاي HPLC به‌دست‌آمده ميتوان ردپايي از مواد مؤثره ديگر از قبيل 4-هيدروكسي ايزولوسين مشاهده كرد ولي به دليل عدم در دسترس بودن استاندارد اين مواد بررسي كامل امكان‌پذير نشد. با توجه به اين مسئله كه در حالت استاندارد و طبق منابع علمي معتبر، گراف‌هاي HPLC از اسيدآمينه 4- هيدروكسي ايزولوسين كه ساختماني بسيار نزديك به تريگونلين دارد، نشان از وجود اين ماده در زمان 8.133 دارد. نتيجه گيري: عصاره¬گيري با استفاده از روش پركولاسيون خاص انجام شده ميتواند بيشترين ميزان تريگونلين موجود در بذر شنبليله را به‌منظور بهره¬مندي از آن در تهيه داروي ضد ديابتي بدست دهد.

67199