چكيده
چكيده
يكي از مسائلي كه در كتابهاي علوم قرآن كمتر به آن پرداخته شده مساله اختلاف قرائات قرآن كريم است. محققان علوم قرآني معتقدند كه مسلمانان از همان آغاز نزول قرآن به فراگيري و قرائت قرآن پرداختند ولي دلايل مختلفي از جمله اختلاف لهجه، ابتدايي بودن خط عربي و ... باعث شد اختلافاتي در قرائت بعضي از واژههاي قرآن پديد آيد. هدف اين تحقيق، ثبت قرائات مختلف از قرآن كريم است بدون آنكه صحت و سقم آنها مدنظر باشد. اين قرائات به عنوان يك واقعيت تاريخي هستند و نبايد ناديده گرفته شوند. اين تحقيق همچنين در مقام ترجيح يك قرائت بر قرائات ديگر نيست و هدف آن خود گونه¬گونيهاست. براي اينكه فهم و تفسير درستي از آيات قرآن كريم بدست آوريم بايد اين واقعيت تاريخي را بشناسيم و توصيف دقيقي از اختلاف قرائات ارائه دهيم تا بتوانيم پرسشهاي بعدي از مسائل اعتقادي و ... را مطرح كنيم. اين پژوهش در پي به دست آوردن يك تصوير كمي و تراكمي از اختلاف قرائات است و از منابع معتبري چون المعجم القرائات القرآنيه اثر مشترك عبدالعال سالم مكرم و احمد مختار عمر و هم چنين كتاب المعجم القرائات اثر عبداللطيف خطيب استفاده شده است. تمركز ما بر توصيف گونههاي اختلاف قرائات قرآن كريم در دو سطح واژه و جمله در سه سوره «توبه، يونس و هود» است. در اين امر، از قواعد صرفي و نحوي صرف نظر شده و در سطح واژه، هر گونه اختلاف در حركات و حروف را ثبت كرده و در سطح جمله نيز افزايش يا كاهش يا پس و پيش شدن اجزاي جمله مورد نظر بوده و ثبت شده است. با توجه به بررسي هاي انجام شده در سه سوره فوق الذكر؛ بيشتر¬ين اختلاف مشاهده شده در سطح واژه بود در سوره توبه، آيه 37 و در سوره يونس، آيه 58 و در سوره هود، آيه 5، بيشترين فراواني اختلاف قرائت را به خود اختصاص داده¬اند.
كليد واژه¬ها: قرائات قرآني، تحليل زباني، تحليل آماري، سوره¬هاي توبه، يونس، هود
