24191پ

Examining the rule of prohibition of trustworthy beneficiaries in jurisprudence and law

دكتري تخصصي

الهيات گرايش فقه و مباني حقوقي اسلامي

مركز تهران

1400

1400/06/14

بسيارخوب

154ص

سيد محمد صدري

احمد باقري؛ رضا محبي مجد

142-150ص

trustworthy, justice, rule, prohibition of beneficiaries, jurisprudence and law, Islamic society

مركز تهران

چكيده: طبق قاعده استيمان، بري از ضمان در روابط اماني است، مگر اينكه مرتكب تقصير)اعم از » امين « تعدي و تفريط( گردد؛ از مهمترين مصاديق تقصير در روابط اماني اعم از مالكي و شرعي، تعدي يا تجاوز امين از حدود اذن است كه در ذي نفعي امين يا مرتبطين وي تخصصاً، ظاهر ميشود. اصل اولي براي امين، حفظ منافع موتمِن است جز در مواردي كه موضوع امانت يا آنچه حكم امانت دارد، مشمول ذينفعي براي امين به تنهايي يا همراه با موتمِن باشد كه در اينصورت، امين در محدوده اذن و متعارف مجاز به انتفاع است و در صورت فقدان اذن جديد، به ميزان وقوع تعدي، ديگر متصف به امين نيست و بهتناسب، احكام ضمان و يا خائن بر وي بار ميشود. بسياري از احكام فقهي و حقوقي، به منظور ضمانت اجرايي حفظ موضوع امانت، داراي درونمايه منع ذينفعي براي امين هستند كه به دليل فقدان يك قاعده منسجم، اقدام جدي و فراگير در مقابله با پيامدهاي ناشي از آن در جامعه اسلامي صورت نگرفته است. قرآن كريم به صورت مطلق، خطاب به امنا در خصوص حفظ و وجوب اداي امانت و حرمت خيانت اشاره نموده و روايات موجود در ابواب فقهي و حقوقي دال بر جايگاه خطير امين، اداي امانت و پرهيز از وساوس شيطان در مهلكه سوءاستفاده از عنوان امين ميباشد و سيره عقلا و عرف نيز، بر وجوب مقدمات اداي امانات اعم از اعتباري و مالي توسط امين، حكم نموده و وضع 273 ماده قانوني در حقوق موضوعه ايران و پيشگامي كشورهاي توسعهيافته در امر وضع قواعد سختگيرانه در منعانتفاع و نفع )اعم از نفع مورد قاعده منع ذينفعي « انتظار و نفع محقق( و پيامدهاي فقدان قاعده، تماما، ادلهاي متقن براي ايجاد است كه با قابليت همهموضوعي، مكاني و زماني، بتوان به صورت جدي در تحقق عدالت و » امين اداي امانات، اقدام نمود كه كاركرد اساسي و مهم قاعده، در امور عادي و خطير و ابواب مختلف نظير: شركت، تجارت، اجاره، وكالت، رهن و اهم امور، يعني حكمراني اسلامي دارد و تبيين گردد، اين جايگاهها، صرفا، فرصتي جهت اداي امانت توسط امناست نه ذينفعي براي خود يا بستگان.

1400/10/15

65026