208پ

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

مركز بجنورد

1397

97ص.

كرمي، موسي

قديمي، مرتضي

94-97ص.

دانشگاه پيام نور/ مركز بجنورد

شيخ رشيدالدين محمد بيدوازي از مشايخ صوفيه و بيست و يكمين قطب سلسله ذهبيه كبرويه بوده است. شيخ رشيدالدين يكي از نمونه هاي بارز انساني است كه مراحل كمال را پشت سر گذاشته و به حقيقت توحيد، معرفت و ولايت رسيده است. اسم شيخ "محمد"وكنيه اش "رشيدالدين" ودر اشعارش تخلص "رشيد" را به كار برده است. شيخ رشيدالدين درسال 805 ه.ق در روستاي بيدواز شهرستان اسفراين استان خراسان در ميان خانواده مسلمان متدين شيعه اثني عشري متولدگرديد ودر سال 877 ه.ق پس از 72 سال خدمت به خلق و 24 سال سلطنت معنوي و ارشاد به سوي حضرت حق هجرت كرد. شيخ رشيدالدين آثار و تاليفاتي از خود به جاي گذاشته كه بيانگر علم و دانش بالايش در مكتب تصوف و نيز شاعري بوده است. كتاب رياض الافياض اولين تاليف شيخ محمد بيدوازي كه در مورد عرفان و مراحل سلوك است. كتاب مهم ديگرش، المصباح (مثنوي المصباح) در شرح و بيان مسائل عرفاني است. اين ديوان از نظر معاني عميق و نيز استحكام شعري، منحصر به فرد و در خور توجه است. با توجه به آثار به جاي مانده از شيخ محمد بيدوازي و همچنين ابيات و سروده هايي كه از وي در تذكره ها به طور پراكنده نقل شده، مشخص مي شود كه وي شاعري توانمند و خوش قريحه نيز بوده است. اين پايان نامه در مورد مفاهيم عرفاني در آثار ارزشمند شيخ رشيدالدين محمد بيدوازي است. از مهمترين مفاهيم عرفاني به كار رفته در آثار ايشان، عشق، محبت، شوق، توحيد، و... مي باشد. بخش عمده پند ها و تعليمات به كار رفته در مثنوي ايشان در غالب حكايات بيان شده است. عرفان غالب در اشعار شيخ، عرفان عاشقانه است .غزليات شورانگيز اين عارف و شاعر نازك خيال، افزون بر بيان چگونگي حالات معنوي و دروني يك سالك و عاشق الهي، گوياي مقام والاي عرفاني و ژرف نگري سراينده آن نيز مي باشد.

1400/10/11

64918