02PIR

a study of common themes in nezami s sharafnameh and saadi s bustan

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي

پيام نور مركز اصفهان

1399

1399

195

دكتر زهرا نصر اصفهاني

دكتر حسين مسجدي

يكي از گونه¬هاي قديمي در ادب فارسي ادبيات تعليمي است كه سابقة آن به ايران پيش از اسلام برمي-گردد و در تمامي ادوار شعر فارسي وجود داشته است. پس از اسلام هم در قرنهاي نخستين رواج شعر و ادب فارسي انديشه¬¬هاي تعليمي در قالب كتاب¬ها و آثار مختلف بيان گرديد كه امتداد آن را در آثار تعليمي قرن ششم و هفتم مي توان ديد. دو كتاب شرفنامه نظامي و بوستان سعدي از جمله آثاري هستند كه نشان از ادبيات تعليمي دارند و در آن¬ها ايين دو شاعر برجسته، مفاهيم متفاوتي از جمله مفاهيم اعتقادي، توحيدي، حكومتي و سياسي، اجتماعي، حكمي و اخلاقي را به كار برده¬اند. در اين پژوهش كه به روش توصيفي- تحليلي انجام گرفته، بررسي اشتراكات محتوايي شرفنامه و بوستان سعدي مد نظر بوده است. توجه به مفاهيم مورد نظر دو شاعر و دقت در اين مفاهيم نشان مي¬دهد كه نظامي و سعدي هر دو از زواياي مختلف به اجتماع و افراد آن در شعر خود توجه داشته و سعي كرده¬اند تا جامعۀ آرماني و ايده¬آل¬ها و مفاهيم والا را به شيواترين وجهي به تصوير بكشند. نظامي و سعدي در تلاش بوده¬اند تا جان¬ماية دريافت¬هاي خود را بر دو اصل تأكيد و تأييد و يا آموزش و تنبيه به ¬خواننده عرضه كنند¬، به ¬همين دليل شرفنامه و بوستان در ميان اصلي¬ترين اسناد ادبي، اجتماعي و اخلاقي قرن ششم و هفتم قرار دارند كه بررسي دقيق و واكاوي آ¬ن¬ها مي-تواند جامعة آن عصر را براي مخاطب توصيف كند و موضوعات و ويژگي¬هاي مهمي كه اين دو شاعر به آن¬ بيشتر از ساير موارد اهميت مي¬داده¬اند، روشن گرداند. بر اساس نتايج حاصل از اين پژوهش مي توان گقت: هر دو شاعر به فضايل اخلاقي بيشتر از ساير موارد اهميت داده¬ و همانند حكيماني بزرگ براي اصلاح جامعه و رسيدن انسان به وضعيت آرماني و مطلوب تلاش كرده¬اند.

64899