24156پ

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

تهران جنوب

1400

1400/06/15

بسيارخوب

127ص

ريا شهسواري

صالح امين پور

122-126ص

Iran, Ottoman, Political Relations, Ardalan, Baban, tribe

تهران جنوب

ا تشكيل حكومت صفوي در ايران و آغاز سياستهاي عداوت گرانه و ستيزه جويانه دولتين ايران و عثماني روابط خارجي ايران وارد دوره جديدي شد و لذا مرزهاي سرحدي غرب و به تبع ساكنان آن جغرافيا و امارتهاي مستقل و نيمه مستقل كردي در جايگاه ويژه اي قرار گرفته و مورد توجه دولتهاي ايران و عثماني قرار گرفتند. بعد از جنگ چالدران، قلمرو جنوبي دياربكر و دودمان اردالن و بابان نيز جايگاه مهمي پيدا كرده و برخالف امراي دياربكر به دولت ايران گرايش داشتند. تفاوت مهم اردالن و بابان در جغرافياي سكونت آنها بود و لذا كردهاي اردالن كه در نواحي شرقي تر بودند در كنار دولت صفوي توانستند حضور و قدرت خود را تا مدتها ادامه دهند و از سياستهاي تهاجمي عثماني در امان بمانند ولي كردهاي بابان كه در نواحي غربي تر بودند، تحت نظر والي بغداد و تابع دولت عثماني بودند ولي بعضي مواقع به دولت ايران گرايش داشتند.نگارنده با توجه به اهميت امارتهاي اردالن و بابان در پي تحليل و توصيف چگونگي ارتباطات امراي يادشده با هم است و بررسي مسائلي از قبيل عوامل مهم و تاثيرگذار در مناسبات اين دو امارت، بررسي نقش تاثيرات مذهبي در اين مناسبات و نيز ميزان تاثيرات دخالتهاي دولتهاي مركزي ايران و عثماني و نيز گرايشهاي قوميتي، هويت عشيرتي در آن مناسبات مورد توجه نگارنده بوده است. بنظر مي رسد گرايشهاي هر امارت به دولتهاي مركزي و پشتيباني آنها توانسته است بيشترين ميدان را براي اقدامات سياسي امراي اردالن و بابان فراهم كند و گرايشهاي مذهبي و قوميتي در قياس با اين امر، تاثير كمتري داشته است و البته هرچند هويت عشيرتي باعث ايجاد چالش هايي فراروي اين امارتها قرار داده است ولي ميزان استقالل و قدرت و شخصيت امراي يادشده در كنار ميزان هماهنگي و همگرايي با دولتهاي يادشده قدرت عمل بيشتري را براي انها و اقداماتشان فراهم كرده است.

1400/10/08

64863