فرهنگ تلميحات و اشارات ديوان صائب تبريزي جلد اول از غزل 1 تا 350

Culture allusions and references Saebʹs Divan The first volume of poems 1 to 350

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي

مركز ايلام

1395

1395/06/29

عالي

1منبع/

سهراب نژاد، علي حسن

عزيزي فر، اميرعباس

ازص 80تاص 81

بسياري از تلميحات و اشارات موجود در آثار ادبي عصاره¬ي تفكرات، اعتقادات و فرهنگ يك قوم هستند و شايد بتوان ادعا كرد با توجه به اين تلميحات و اشارات تلقي يك قوم يا ملتي را نسبت به جهان مادون و مافوق آن قوم نشان داد. هر شاعر بازتاب لطيفي از باورهاي معرفتي عصر خويش است و با آگاهي از زواياي پنهان و آشكار انديشه¬هاي مخاطبانش، كلام هنري خويش را خلق مي¬كند. ميرزا محمدعلي تبريزي اصفهاني معروف به «صائب» با مهارت در علوم ادبي، علمي و نقلي و به خاطر آگاهي فراوان از علوم مختلف و ارتباط عميق با مردم به كرات در ديوان خود از تلميحات و اشارات بهره برده است؛ و بدون آگاهي از اين اصطلاحات و فرهنگ زمانه¬ي او، نمي-توان اشعار وي را به درستي درك كرد و فهميد. در اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي و شيوه كتابخانه¬اي تمام تلميحات از ميان اشعار استخراج و طبقه¬بندي شدند و منبع تلميحات و اشارات ذيل هر كدام ذكر گرديد. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه شاعر به آوردن فرهنگ عامه در شعر خويش علاقه فراوان داشته، چنانكه فرهنگ عاميانه با اختصاص 26% از كل تلميحات و اشارات، بيشترين سهم را داشته است. در ميان انواع تلميحات و اشارات در بين 350 غزل ديوان صائب، بخش تلميحات ايراني و سامي با 44% بيشترين سهم آماري را داراست و اين علاقه صائب را به داستان¬گويي و مطالعه¬ي داستان گذشتگان نشان مي¬دهد، در بين اين داستان¬ها به ترتيب داستان ليلي و مجنون و بعد شيرين و فرهاد مورد علاقه شاعر بوده¬اند. ديگر بخش¬ها آداب و رسوم 28%، قرآن و حديث 19% و اماكن 9% از نگاه آماري در رتبه¬ي بعدي قرار دارند.

4 فصل

1400/10/07

64809