پ.الف.214

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور شيراز

1398-99

1399/06/29

ص.123

محمود كمالي

سيد مهدي خيرانديش

كتابنامه:ص.138-135

شاهنامه‌ي فردوسي، اثر سترگ و سند مهم هويت ايرانيان است. حدود يك سوم اين اثر بزرگ را روايات تاريخي تشكيل داده است، هر چند بسياري از عناصر حماسه و اسطوره در اين بخش ديده مي‌شوند، اما در مقايسه با دو بخش اساطيري و حماسي، بخش تاريخي تا حد قابل توجهي از دنياي رازآلود حماسه و اسطوره جدا شده است. از اين رو در اين پژوهش نگارنده بر آن است تا ميزان انطباق روايات بخش تاريخي شاهنامه را با ساير منابع تاريخي بررسي كند. در اين جستار نگارنده در پي تبين آن است تا با بررسي آخرين پادشاه ساساني (يزدگرد شهريار) در شاهنامه و ساير متون تاريخي، روشن كند كه روايت شاهنامه تا چه اندازه بر تاريخ منطبق است و كتب تاريخي تا چه حد با متن شاهنامه درباره‌ي پادشاه ياد شده، همگوني دارند و در چه مواردي ناهمگون هستند و دليل اين ناهمگوني چيست؟ آيا آميختگي اسطوره و تاريخ سبب اين ناهمگوني‌ها شده است؟ در پايان پس از بررسي روايت يزدگرد شهريار در شاهنامه، بيست و پنج منبع مهم تاريخي بررسي شد و روشن شد اگرچه چهارچوب كلي روايات درباب پادشاه مذكور، همساني و يكساني دارند، اما در برخي موارد متن شاهنامه متفاوت است. بنابراين بخش تاريخي شاهنامه اگرچه منبع موثق و قابل اعتمادي است، براي به تصوير كشيدن نمايي بسيار روشن از تاريخ و ماجراهاي تاريخي، بهتر است از منابع تاريخي دوره اسلامي دركنار شاهنامه، نيز بهره جست تا تصويري كاملا دقيق به دست آيد.

64577