چكيده
امروزه بسياري از معاملات در جامعه اسلامي بدون لفظ و صيغه و به صرف داد و ستد يا اشاره واقع ميشود اين نوع معاملات كه در فقه و حقوق موضوعه ما تحت عناوين مختلفي همچون توافق متقابل تراضي و معاطات ناميده ميشود، در نصوص قوانين اسلامي در موارد بسياري موثر دانسته شده است. هر چند برخي فقها در صدد تقدس بخشيدن به الفاظ و انحصار شيوه انعقاد عقود به صيغه هستند اما حقيقت اين است كه به دليل رواج معاملات بدون صيغه نمي توان اين عقود را ناديده گرفت علاوه براينكه نص صريحي مبني بر بي اعتباري معاطات در شرع مقدس اسلام ديده نمي شود. بيع در لغت به معناي داد و ستد و خريد و فروشاست و در اصطلاح فقهي به معناي ايجاب و قبول از دو طرف كامل بالغ، عاقل، مختار و داراي قصد و اراده است. در دنياي امروز انجام عقود و معاملات از ملزومات زندگي و پايه اقتصاد جوامع است. با پيشرفت تكنولوژي و فناوري اطلاعات نحوه انجام معاملات نيز گسترده شده و با توسل به ابزارهاي الكترونيكي نوع جديدي از قرارداد ها شكل گرفته كه به عنوان قراردادهاي الكترونيكي شناخته ميشوند. اين تغيير عظيم مستحدثاتي در مورد نحوه ابراز قصد و اراده طرفين نيز به وجود ميآيد. برخي حقوقدانان بيان ميكنند كه اگر در اين قرارداد ها از لفظ و يا كتابت( كه به نظر برخي از مراجع كفايت از انشاء لفظ دارد )، بيع تلقي ميشوند و اما اگر شرايط عقد بيع ( لفظ و انشا و كتابت ) در آن لحاظ نشده باشد معاطات محسوب ميشود در حالي كه بعضي مراجع معاطات را معتبر نمي دانند .
