چكيده
پيامبراكرم صلياللهعليهواله¬وسلم ميفرمايند: «ألاِسلامُ عُريانٌ فَلِباسُهُ اَلحَياءُ» (كليني،1362،ج3: 77) «اسلام برهنه است و لباسش حياست.» خداوند متعال آدمي را در مسير كمال به حال خود رها نكرده است؛ چرا كه علاوه بر هدايت بيروني، درون انسان را به نيروهايي مجهّز نموده كه او را در راه سعادت راهنمايي مينمايد. يكي از اين سرمايهها و ارزشهاي انساني كه دين جهت مهار خويشتن معرفي ميكند «حيا» است. از اين¬رو نگارنده با هدف تحصيل شناخت بيشتر از حيا و كسب اين فضيلت اخلاقي و بهرهمند شدن از آثار مثبت مترّتب بر آن و برداشتن گامي هر چند كوچك، در احياي فرهنگ حيا سعي نموده، اين موضوع را مورد بررسي قرار دهد. «جايگاه و روش¬هاي تربيت حيامحور در قرآن و روايات» محور و موضوع بحث پژوهش حاضر مي¬باشد. در پژوهش حاضر، از طريق بررسي تحليلي آيات قرآن كريم و روايات اهل¬بيت عليهم السلام، موضوع حيا و تربيت حيامحور، تعريف شده و اهداف و اصول و روش¬هاي آن مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. روش تحقيق در نوشتار حاضر به صورت توصيفي از نوع تحليلي- استنادي مي¬باشد. اطلاعات مورد نياز و داده¬ها به صورت كتابخانه¬اي جمع¬آوري شده و سپس به توصيف، تحليل، تنظيم و تدوين اطلاعات پرداخته شده است تا در نگاهي جامع و تحليلي به نتيجه¬اي مناسب دست¬يابيم. نتايج پژوهش نشان مي¬دهد كه مفهوم حيا يكي از ويژگي¬هاي فطري انسان و از مفاهيم مهم در تربيت ديني به شمار مي¬رود. همچنين اهداف تربيت حيامحور در حوزه¬هاي اعتقادي، اخلاقي، دنيوي و اخروي بيان شده است. آن¬گاه اصول تربيت حيامحور بر اساس اهداف تنظيم شده و بدين شرح مي¬باشد: اصل تفكّر؛ بر مبناي اهداف اعتقادي، اصل كرامت؛ بر مبناي اهداف اخلاقي، اصل اعتدال؛ بر مبناي اهداف دنيوي و اصل زهد؛ بر مبناي اهداف اخروي. محتواي تربيت حيامحور شامل شناساندن آثار حيا، توجه به خاصيت پيشگيرانه حيا، فراهم كردن زمينه¬هاي تريت حيامحور از طريق بسترسازي مناسب براي ازدواج جوانان و تولّد فرزندان پاك، ترويج سيره¬ي عملي اهل بيت عليهم السلام، تقويت فرهنگ نماز به صورت گسترده، ترويج جلوه¬هاي حيا در ميان اهل خانه و آموزش حيا به فرزندان از دوران كودكي مي¬باشد. روش¬هاي تربيت حيامحور شامل روش الگويي، روش محبّت، روش تذكّر، روش عبرت، روش موعظه و نصيحت، روش توبه، روش مراقبه و محاسبه، روش تشويق و تنبيه و روش امر به معروف و نهي از منكر مي¬باشد. همچنين جايگاه مربّي و متربّي در تربيت حيامحور به طور كامل مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.
كليدواژه¬ها: حيا، تربيت، تربيت حيامحور
