24032پ

The role of Safavid scholars in changing the beliefs and lifestyle of Iranians

كارشناسي ارشد

تاريخ گرايش:تاريخ تشيع

مركز تهران جنوب

1399

1399/05/08

بسيارخوب

174ص

مجتبي سلطاني احمدي

مهدي عبادي

163-171ص

Safavid, Shiite scholars, lifestyle, beliefs

مركز تهران جنوب

ايران صفوي نمود تغيير بود و نماد پديدار شدن يك عصر جديد؛ گونه اي نوشدگي تاريخي در يك جهان سنتي بود و نوشدگي هاي فراوان و بسيارش دلالتي آشكار بر ظهور يك تجدد ايراني در دل نظم سنتي. تغيير در حيات اجتماعي ايرانيان از نمودهاي اين نوشدگي بود و دگرگشت در نظام باورها، ارزش ها و هنجارهاي پيشاصفوي بسترساز ايجاد يك نظم هنجاري نوين و نظامي از ارزش ها و باورهاي جديد. پيرامون اين تغييرات و دگرگشت ها پرسش هاي فراواني قابل طرح است كه در پژوهش پيش روي پرسش از نقش علماي صفوي در تغيير باورها و سبك زندگي ايرانيان اولويت يافته است. فرض اصلي پژوهش بر نقش بي بديل علما در اين فرايند تغيير دلالت دارد. در همين راستا چيستي و چگونگي نقش آفريني علما در قالب 4 فصل مورد كندوكاو قرار گرفته است. بر اساس بررسي هاي اين پژوهش علماي صفوي پس از تثبيت جايگاه طبقاتي و همچنين حضور در بوروكراسي اداري و ساخت سياسي به يكي از كارگزاران اصلي تغيير در ايران تبديل شدند. علما با صورتبندي گفتمان تشيع فقاهتي به دنبال پايه ريزي نظمي نوين در عرصه¬ي حيات اجتماعي بودند. كوشندگي هاي علما معطوف به تغيير باورها و ارزش ها و در نهايت سبك و شيوه¬ي زندگي جامعه ايراني بود. آنان در ابعاد مختلف فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي كوشيدند تا سبك زندگي ايرانيان را متحول سازند. كاميابي علما در زمينه¬ي بازتاب ارزش ها، باورها و عقلانيت شيعي در هنر، معماري، ادبيات و بسياري از جنبه هاي فرهنگي مورد تاييد منابع تاريخي است و همچنين در زمينه عمومي سازي باورها و ارزش هاي شيعي در بسياري از كردوكارها و سبك زندگي اجتماعي واضح و مشخص است. اما ناكامي علما در ايجاد يك جامعه¬ي آرماني شيعي امري غير قابل كتمان بود. آنان به رغم بسترسازي مناسب، نتواستند مانع از ظهور و تداوم بسياري از رفتارها، كردارها، باورها و نابهنجاري هاي ضد اسلامي و ضد شيعي شوند. در واقع سبك زندگي انسان شيعي آن گونه كه علما مي خواستند در ايران عصر صفوي به شكلي مناسب قوام نيافت.

1400/08/11

63458