4056پ

An Amentment of "Al-Tanzil"manuscript by Azizdin Nasafi

دكتري تخصصي

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1398

1398/11/7

عالي

269ص.

كوپا ، فاطمه

دبيران ، حكيمه - يزداني ، حسين

241-248

متن حاضر معرفي و بررسي نسخه خطي «التنزيل» عزيزالدين نسفي از عرفاي قرن هفتم است كه در كتابخانه آيت الله مرعشي نجفي; به‌اشتباه به نام سراج الهدايه سيدجلال‌الدين حسين حسيني بخاري ثبت شده است. اين نسخه در قرن نهم هجري نگاشته شده است و داراي حدود بيست اصل و يك خاتمه درباره مسائل مهم عرفاني است. در اين رساله در فصل نخست به كليات، تعاريف و مفاهيم، در فصل دوم به بررسي احوال و آثار عزيزالدين نسفي و در فصل سوم به معرفي نسخه خطي «التنزيل» پردخته شده است. ضمنا فصل چهارم حاوي تصحيح متن اصلي نسخه است و در فصل پنجم نيز مطالب نتيجه‌گيري و پيشنهادها آمده است. نثر كتاب، نثري مرسل است و در متن جدا از كاربرد واژه‌هاي گوناگون همچون طلحب، يبروح، سرانديب، درخت لفاح، درخت واق و خراطين، به استفاده از آرايه هاي ادبي پركاربرد توجه شده است. به جز اين، اكثر اصطلاحات عرفاني، مانند: صورت متغير و ثابت، انسان كامل و مكمل، عين واحد، كشف و عيان و ... مورد عنايت بوده است. همچنين، نويسنده از آيات و احاديث بسياري به‌صورت‌هاي مختلف بلاغي و ادبي، به‌ويژه استناد و استشهاد بهره برده است. بيان تفسير خاص درباره برخي آيات نيز از ديگر ويژگي‌هاي مهم اين اثر است. از ديگر خصوصيات مي‌توان به نقل برخي از سخنان بزرگان تصوف، ازجمله: «ليس في جبتي سوي الله»، «انا الحق» و ... اشاره كرد كه بيشتر به‌صورت شاهد مثال به كار رفته‌اند. رساله حاضر ضمن تصحيح قياسي نسخه خطي يادشده، به تحليل ويژگي هاي فكري، زباني و ادبي اثر پرداخته است.

1400/07/26

63207