23974پ

Strategies to control vices in humans from the perspective of the Qurʹan and Nahj al-Balaghah

كارشىاسي ارشد

نهج البلاغه گرايش اصول دين و معارف علوي

مركز تهران جنوب

1399

1399/11/21

بسيارخوب

239ص

سيد علي علم الهدي

زهرا خيراللهي

229-237ص

Control of vices, polytheism, laziness, hypocrisy, doubt, Nahj al-Balaghah

مركز تهران جنوب

اين پژوهش سعي دارد تا در رابطه شرك و رذائل و راهكارهاي كنترل آنها روشنگري نمايد. جهان فعلي جهان علل و معلولات است يعني بين تمام عناصر آن چه مادي و چه معنوي رابطه عليت وجود دارد. روشن است كه بين شرك و رذائل نيز ارتباطي وجود دارد. اهميت اين مطلب از آن روست كه با فهم رابطه بين شرك و رذائل مي توان به علل ايجاد آن رسيد و از همان نقطه به راهكارهاي كنترل آنها دست يافت ضمن اينكه مي توان از تبعات منفي آلوده شدن به رذائل جلوگيري كرد. از تبعاتي مانند ذلت، واگذار شدن به معبودهاي دروغين و مورد مذمت قرار گرفتن و در يك كلام هلاكت جلوگيري نمود. به همين دليل پرداختن به اين پژوهش ضروري مينُمايد. لذا مولفه هاي شرك شناسايي و به سه مولفه در اين پژوهش پرداخته و زيرمجموعه هاي آنان بررسي شدند. گرچه روشن است كه مولفه هاي شرك بيشتر از اين سه گزينه هستند. ولي به اندازه اين پژوهش سه مولفه انتخاب شدند. پس از بررسي و پژوهش در قرآن و تفاسير آن، نهج البلاغه و شروح آن و نيز احاديث ديگر ائمه )ص( چنين دريافت شد كه كاهلي، نفاق و شك با شرك ارتباط تنگاتنگ داشته و حتي زيرمجموعه هاي آنان بعضا موجبات فراهم آمدن شرايط تشكيل و نمو شرك در قلب، زبان و جوارح انسان مي گردد. به همان تناسب راهكارهاي كنترل اين رذائل بر مبناي كلمات قران، نج البلاغه و بعضا ديگر ائمه ص ارائه و بيان شد. بر مبناي كلمات و توضيحات ذكر شده؛ چنين نتيجه حاصل شد كه چنين نيست كه خداوند انسان را در وانفساي دنياي نكوهيده، حملات شياطين و نفس اماره تنها گذاشته باشد و براي هر دردي درماني قرار داده لذا رذائل قابل كنترل بوده و راههاي كنترل آنها ارائه گشت. نيز روشن شد كه راهكارهاي در سه مرحله جاري مي گردند: قلب، زبان و جوارح. با نهادينه نمودن راهكارهاي كنترل رذائل در قلب و تلاش براي جاري نمودن آن در زبان و در نهايت با عملي نمودن راهكارهاي آنان و استمرار اين رفتار، ميتوان اين راهكارها را مبدل به ملكه روحي و عادت انسان كرد. ضمن اين كه مرحله عملي اين راهكارها جز مهمترين و اثربخشترين قسمت كنترل رذائل است كه با تدوام بر ان مي توان از بدترين رذائل نجات يافت. نكته اينجاست كه از همين نقطه عروج انسان آغاز مي شود. در صورت تكرارو تداوم بر اين راهكارها نه تنها مي توان از رذائل نجات پيدا كرد بلكه كم كم انسان خاطي به حسنات قراني و روايي دست مي يابد. با اين روش مي توان به اوج گرفتن انسان و دور شدن از رذائل و پستيها امداد رساند تا جايي كه رذائل حتي در فكر انسان نيز جايي نمي يابد و همين نقطه رستگاري انسان است.

1400/07/26

63190