23926پ

A Study of the Semantics of Direct Straight Based on Al-Mizan and Tabari Interpretation

كارشىاسي ارشد

الهيات و معارف اسلامي گرايش علوم قرآن و حديث

مركز تهران جنوب

1399

1400/03/18

خوب

126ص

حسين رحماني تيركلايي

124-125ص

Semantics, Straight path, Tafsir al-Mizan, Tafsir Tabari

مركز تهران جنوب

چكيده قرآن مجيد با توجه به ويژگي وحياني بودن از منبع حكيم، متني سرشار از پيامهاي پنهان است. نگاه معناشناسي به متن و تحليل معنايي واژگان، ضمن اعتقاد به مبناي اصالت لفظ و ظرف كلام عربي مبين در قرآن كريم يكي از راههاي دستيابي به معناي دقيق و مقصود اصلي مؤلف حكيم است. از همين رو، در اين پژوهش اقدام به توصيف معناشناسي صراط مستقيم در قرآن كريم بر پايه تفاسير الميزان و طبري شده است. نتايج نشان داد كه واژگان اعْبُدُونِي، تدْعُوهُمْ، لَأَقْعُدَنََّ، هدايت، اتََّبِعُوهُ و عَلَى داراي پربسامدترين روابط همنشيني با صراط مستقيم هستند و صراط مستقيم داراي روابط جانشيني مختلفي است كه واژگان توحيد، المَغضوبِ،- الضَّالَّينَ، الََّذِينَ، اُولَئِكَ، يَعْتَصِمْ، رَحْمَ، آمَنُوا، اسََّلَامِ و رَسُولُ و تَمَسََّكْ داراي پربسامدترين جانشينها با اين واژه دارند. صراط مستقيم مطابق تفاسير الميزان، مراحل و مراتبي دارد؛ زيرا همه از مؤمنان گرفته تا انبيا و اوليا هدايت به آن را از خداوند طلب مي كنند و روشن است كه مرتبه و مقام اين افراد با هم يكسان نيست، پس صراط مستقيم راهي است كه داراي مراحل و منازلي است و هر كس در يك مرحله قرار ميگيرد. مطابق تفسير طبري صراط مستقيم همان راه خداست كه انبيا آن را به انسانها نشان دادند و كساني كه خدا را اطاعت نموده و از او پيروي كردند و از غير او تبعيت نكردند و به دستوراتي كه توسط پيامبران آورده شده عمل نمودند به مرحله عبوديت و بندگي مي رسند و اين امر سبب قرب و نزديكي آنان به خداوند مي شود و آنان را به كمال انساني خويش نايل ميسازد. مطابق نتايج در تفسير و معناشناسي صراط مستقيم، اشتراكات بسيار زيادي در اين دو تفسير مورد استفاده وجود دارد و هر دو تفسير به اصل صراط مستقيم كه راه رسيدن به خدا است تاكيد دارند. مطابق دو تفسير، مراتب وصول به صراط مستقيم از ديدگاه قرآن، چنگ زدن به ريسمان الهي ايمان همراه با خضوع و خشوع، تقوا و تبعيت از خدا و رسيدن به مقام اخلاص و بندگي است. سرانجام و پاداش كساني كه در صراط مستقيم قدم نهاده اند از نظر قرآن رحمت الهي است كه سالكان صراط مستقيم مشمول آن مي گردند و در نهايت آنان وارثان زمين شده و در آخرت در بهشت رضوان الهى خالد و جاودان خواهند بود.

1400/04/02

62501