پ.ژ.3

Investigating the effect of recent drought on quantitative and qualitative changes in groundwater resources in central Iran (Case study Bakan plain).

كارشناسي ارشد

ژئومورفولوژي

دانشگاه پيام نور آباده

1398

1398/04/19

محمدمهدي تقي زاده

فاطمه مستغني

در دهه‌هاي اخير كاهش بارش در ايران و در نتيجه آن كمبود منابع آب همواره يكي از مهم‌ترين دغدغه‌هاي ملت‌ها و سياست‌گذاران در طول تاريخ بوده كه منجر به اجراي طرح‌ها آبي از جمله احداث قنوات، و بندهاي باستاني، سيستم‌هاي تقسيم و آبياري سنتي و .... گرديده است. تغييرات و جابجايي سيستم‌هاي فشار و حاكميت سيستم پرفشار باعث كاهش بارش و در نتيجه كاهش منابع آب گرديده كه اين تأثيرات هيدرولوژيكي به سرعت به بخش اقتصادي و اجتماعي منتقل شده است. دشت بكان از مهم‌ترين دشت‌هاي كارست ايران واقع در شمال غرب استان فارس مي‌باشد كه با توجه به ويژگي‌هاي هيدرولوژيكي آن به عنوان يكي از دشت‌هاي بكر و داراي مراتع غني با قابليت چراي دام محسوب مي‌شود و به همين دليل به عنوان سكونت گاه عشاير انتخاب گرديد با اسكان عشاير و تغير الگوي امرار معاش از دامداري به كشاورزي استفاده از منابع آب در اين منطقه رو به افزايش نهاده و افزايش بهره‌برداري از منابع آب همراه با وقوع پديده خشك‌سالي، افت شديد سطح آب زيرزميني دشت را به دنبال داشته و ساختار اقتصادي اجتماعي منطقه را تحت تأثير قرار گرفته است. لذا پرداختن به موضوع تحقيق هم از لحاظ هيدرولوژيكي و هم از لحاظ اقتصادي اجتماعي از اهميت ويژه‌اي برخوردار مي‌باشد. اطلاعات مورد نياز شامل آمار مطالعات منابع آب تصاوير ماهواره‌اي لندست، عكس‌هاي هوايي مقياس، نقشه‌هاي توپوگرافي، نقشه‌هاي زمين‌شناسي و پردازش نقشه‌ها در محيط سه بعدي و فايل‌هاي DEM منطقه مورد مطالعه است. منابع قابل گردآوري اطلاعات مثل نقشه‌ها و مدارك آماري منابع آب شامل مدارك كمي: بارندگي، دما، تبخير، دبي آب، تغذيه و تخليه سفره آب زيرزميني و مدارك كيفي شامل PH,TDS,EC,TH، زمين‌شناسي توپوگرافي، مدارك خاكشناسي شامل نقشه‌هاي قابليت اراضي مي‌باشد كه خصوصيات كمي و كيفي منابع آب و داده‌هاي هيدرولوژي كه با بازديد ميداني و گزارشات از شركت سهامي آب منطقه‌اي و اداره هواشناسي و نقشه‌ها از سازمان نقشه‌برداري، سازمان فضايي ايران. جهاد كشاورزي و امور عشاير تهيه شده . جهت پوشش كامل محدوده مورد مطالعه و رفع نواقص آماري با مراجعه مستقيم به محل و تعيين موقعيت مكاني منابع آبي با GPS و عمليات آزمايشگاهي نواقص مرتفع و نهايتاً اطلاعات حاصله در محيط نرم‌افزاري GIS و شبكه Network Analysis تجزيه و تحليل مي‌شود. برداشت بي رويه آب جهت مصارف كشاورزي مضرات غير قابل جبران را در مناطق كارستي از جمله نشست زمين و ايجاد پديده هاي ژئومورفولوژيكي كارست مانند تشكيل فروچاله ها را در پي دارد و به بروز خسارات مالي و جاني منجر مي گردد. لذا بايد با بررسي و برنامه ريزي منابع آب و زمين شناسي و ژئومورفولوژي صحيح ،پتانسيل بهره برداري از اين منابع ارزشمند به ويژه در سازند هاي سخت و خشك كشور به عنوان تامين كننده آب سفره هاي زيرزميني و تغيير موارد مصرف از كشاوزي به شرب و احداث كارخانه هاي آب معدني مورد توجه قرار گيرد.

1398/06/06

62051