PJ mah / 140

Examining the rhetoric of Ijaz and Atnab in Surah An-Naml

كارشناسي ارشد

ادبيات عربي

دانشگاه پيام نور مركز مهاباد

1397-1399

1399/7/28

خوب

99 ص.

آزاد مونسي

قادر قادري

چكيده: علم معاني عرصه¬ پهناوري از علوم بلاغي است كه از اداي كلام به مقتضاي حال مخاطب بحث مي¬كند و دو مبحث مهم آن ايجاز و اطناب هستند. از طرفي قرآن كريم تجلي¬گاه برتر فصاحت و بلاغت به طور عام و علم معاني به طور خاص است؛ امري كه نگارنده را بر آن داشت به كندوكاو دو صنعت ارزشمند دانش معاني يعني ايجاز و اطناب در سوره¬ي¬مباركه¬ي نمل بپردازد. پژوهش حاضر بر آن است كه با رويكرد توصيفي - تحليلي، كاربست دو صنعت ايجاز و اطناب را در سوره مباركه¬ي نمل مورد بررسي قرار دهد، از اين¬رو در بخش نخستين پايان نامه به توضيح مفصل هر يك از مفاهيم بلاغي ايجاز و اطناب و اقسام آن¬ها پرداخته و سپس در فصل سوم سعي دارد ضمن تشخيص و تحليل بارزترين مصاديق اين دو آرايه، به انگيزه¬هاي بلاغي و زيبايي¬شناختي اين دو صنعت مهم در آيات سوره‌ نيز اشاره كند. نتايج پژوهش حاضر نشان مي¬دهد كه هدف نهايي از ذكر داستان پيامبران و اقوام مختلف در سوره¬ي نمل، محض اطاله¬ي كلام براي سرگرم كردن مخاطب نيست، بلكه براي هدايت مخاطب در عين جذابيت بخشي به كلام است. مقاصدي چون اختصار و زيباسازي كلام، عمده¬ترين انگيزه‌هاي بلاغي استفاده از ايجاز در هر دو نوع قصر و حذف بوده و اغراضي مانند تقرير معني و تقويت كلام و روشن سازي آن از مهمترين انگيزه¬ها و كاربردهاي زيبايي¬شناسانه¬ي صنعت اطناب در اين سوره مي¬باشد. در اين بين صنعت ايجاز از نوع «حذف جمله» و صنعت اطناب از نوع «تكرار» هر كدام پربسامدترينِ جنس خود در سوره¬ي نمل بوده¬اند. واژگان كليدي: قرآن، بلاغت، علم معاني، ايجاز، اطناب، سوره¬ي نمل.

1399/11/19

مينو عظيمي

61793