چكيده
چكيده
ايجاز حذف كه تغييري است در ظاهر و لفظ انجام ميگيرد، درواقع از مؤلفههاي مهم معناسازي و به گمان برخي از علماي بلاغت، جوهر ظرافت معنايي و حاكي از ميزان بلاغت يك متن است. ايجاز يكي از مهمترين شيوههاي شيوايي و بلاغت به شمار ميآيد. يكي از اشكال و انواع ايجاز، ايجاز حذف است. در ايجاز حذف بخشي از روساخت واژه يا جمله حذف ميشود؛ به بياني ديگر از حذف حرف تا حذف واژه يا بخشي ازجمله يا جملاتي را در برميگيرد. ايجاز حذف، اغراض بلاغي مختلفي را تعقيب ميكند و يكي از مؤلفههاي مهم زيبايي و ظرافت لفظي و معنايي به شمار ميرود. در باور عمومي مسلمانان، قرآن، نمونهي اعلاي ايجاز و اوج ظرافت سَبكي و محتوايي است. در اين پژوهش ضمن بيان معنا و مفهوم ايجاز و اقسام آن، با استفاده از روش توصيفي – تحليلي، كاركردهاي زيبايي شناختي اين قسم از ايجاز در آيات سورهي مباركهي (صاد)، تحليل و بررسيشده است. نتايج بهدستآمده بيانگر آن است كه انواع ايجاز حذف در اين سوره وجود دارد از قبيل(ايجاز حذف فعل، ايجاز حذف مبتدا، ايجاز حذف خبر، ايجاز حذف مفعول، ايجاز حذف ضمير ياي متكلم، ايجاز حذف مخصوص بالذم و...) و ايجاز حذف فعل، پربسامدترين نوع ايجاز حذف در سورهي «صاد» به شمار ميآيد و از رهگذر اين جستار، مشخص ميشود كه (انذار و هشدار، تهويل، تأكيد، مبالغه، اختصار و اختصاص) از انگيزههاي بلاغي ايجاز حذف در سورهي(صاد) ميباشد.
كليدواژهها: قرآن، بلاغت عربي، ايجاز حذف، سورهي صاد.
