چكيده
يكي از مهمترين كاربري¬هاي تاثيرگذار به لحاظ ايجاد مخاطره در بافت¬هاي شهري، مراكز عرضه سوخت مي¬باشندكه از ديدگاه پدافند غيرعامل به عنوان كاربري¬هاي خطرپذير شناخته مي¬شوند و مكان¬گزيني صحيح آنها در سطح شهر بسيار حائز اهميت است. در اين پژوهش¬، مكان¬گزيني مراكز سوخت با رويكرد پدافند غيرعامل به وسيله سيستم اطلاعات جغرافيايي در محدوده حوزه شمال غرب انجام گرديده است. اين بررسي با شيوه توصيفي و تحليلي به انجام رسيده و هدف اين تحقيق، بررسي و تحليل مكانيابي جايگاه¬هاي سوخت شهري(پمپ بنزين) در محدوده حوزه شمال غرب مشهد است. داده¬هاي مورد نياز، از اسناد موجود، به خصوص مطالعات مربوط به طرح جامع و حوزه¬بندي شهري مشهد و همچنين پيمايش-هاي ميداني بدست آمده¬است. داده¬هاي مورد اشاره بر اساس اهداف اصلي (تامين تقاضا، سهولت دسترسي، كاهش ترافيك و ...) دسته¬بندي گرديد. با جمع¬آوري لايه¬هاي اطلاعاتي مربوط به معيارها و زيرمعيارهاي مكان¬گزيني و به منظور وزن¬دهي به هريك از آنها، نظرات نمونه¬اي به حجم 50 نفر از كارشناسان متخصص در اين حوزه، اخذ گرديد و در قالب لايهGIS و استفاده از ابزارهاي تحليل فضايي در نرم¬افزار GIS، لايه¬هاي موجود به روش AHP بر اساس وزن¬دهي كارشناسان تلفيق گرديد. با توجه به مباني نظري، ديدگاه¬هاي موجود، تجارب جهاني و داخلي و شرايط بومي شهر مشهد، معيارهاي مكان-گزيني مراكز سوخت در سه دسته اصلي پشتيباني، حفاظت و ايمني تعيين گرديدو در نهايت نتيجه پژوهش در قالب نقشه پيشنهادي مكان¬گزيني مراكز سوخت در آينده به دست آمد كه مطلوب¬ترين مكان-هاي جانمايي در قسمت¬هاي غربي محدوده مورد مطالعه شناسايي شدند. علاوه بر اين مشخص شد كه جايگاه¬هاي سوخت در وضع موجود در مكان¬هاي مطلوب جانمايي نشده¬اند.
كلمات كليدي: مكان¬گزيني، جايگاه¬هاي عرضه سوخت، حفاظت، ايمني، شهر مشهد
