23746پ

Study of the economic life of the Safavid Shiite state

كارشناسي ارشد

تاريخ تشيع

مركز تهران جنوب

1398

1398/11/17

خوب

186ص

مجتبي سلطاني احمدي

مهدي عبادي

176-184ص

Safavid, Waqf, Pilgrimage and Religious tourism, silk.

مركز تهران جنوب

چكيده پژوهش حاضر با موضوع " بررسي حيات اقتصادي دولت شيعي صفوي"، با هدف بررسي علل ايجاد رونق اقتصادي و دلايل بروز افول اقتصادي در دورههاي مختلف اين سلسه صورت گرفته است. در اين پژوهش تلاش شده است سياستهاي سلاطين مختلف در قبال دو مسئله گردشگري مذهبي )زيارت( و وقف نيز جداگانه و با محوريت پيامدهاي اقتصادي آنها مورد بررسي قرار گيرد. نتايج بررسي وضعيت اقتصادي در عصر صفوي نشان مي دهد اقتصاد اين عصر در دو دوره كلي، دوران رونق اقتصادي و دوران افول آن قابل تقسيم است. پيش ازآغاز سلسله صفوي كشور دچار آشوب و هرج و مرج بود. اولين و مهمترين اولويت شاه اسماعيل متحد نمودن كشور و ايجاد امنيت در داخل مرزهاي ايران بود، در عصر شاه عباس اول نيز كه كشور رونق اقتصادي را تجربه نمود همين موضوع در اولويت قرار گرفت. وي براي ايجاد امنيت و ثبات داخلي و جلوگيري از تعدي به مرزهاي كشور تلاش فراواني كرد. در هر دو مورد برقراري امنيت نه تنها با فشار مالياتي به مردم همراه نبود بلكه بخشودگي- هاي متعدد مالياتي نيز به اجرا درآمد. اجراي اين دو سياست باعث خروج اقتصاد از ركود و حركت در بخش توليد گرديد. نكته جالب توجه در زمان رونق نحوه تخصيص منابع در بودجه كشور ميباشد، اختصاص بخش عمدهاي از منابع بودجهاي به طرحهاي عمراني و ايجاد زيرساختهاي لازم براي بازرگاني و توليد موجب افزايش ظرفيت توليد و بهبود كسب وكارگرديد. لكن در دوره افول شاهد افزايش هزينه هاي جاري دولت و دربار و كاهش تخصيص بودجه به هزينه هاي عمراني ميباشيم، با تغيير الويت سلاطين صفوي و فراموشي مبارزه با فساد و كاهش امنيت عمومي ميزان سرمايه گذاري پايين آمد و كشور در سراشيبي نزول اقتصادي قرار گرفت . بررسي موضوع گردشگري)زيارت( نشان ميدهد اگر چه ترويج فرهنگ زيارت درابتدا بر اساس اهداف سياسي اتخاذ گرديدهبود اما با پيامدهاي ملموس اقتصادي براي شهرهاي زيارتي و افزايش اشتغال در كل كشور مواجه شد. ترويج سنت اسلامي وقف از آنجايي كه انجام وقف به نوعي مشاركت بخش خصوصي در تامين كالاهاي عمومي بدون چشم داشت بازگشت سرمايه و سود آن در اين دنيا محسوب ميگشت، مورد توجه ويژه دولت مركزي قرار گرفت البته در هر دو مورد اخير حمايت و تاييد علما و روحانيون شيعي در گسترش اين سياستها موثر بوده است.

1399/09/24

61367