چكيده
اين پژوهش با هدف ترسيم نقشه علمي سواد رسانه اي و آموزش الكترونيك و مقايسه اين دو با
انجام شد. روش پژوهش با استفاده از تحليل هم VOSviewer يكديگر با استفاده از نرم افزار
رخدادي واژگان و داده هاي پايگاه وب آو ساينس بود. يافته هاي پژوهش نشان داد در بازه زماني
2010 تا 2019 در پايگاه استنادي وب آو ساينس 17625 مدرك با موضوع آموزش الكترونيك و
1474 مدرك با موضوع سواد رسانه اي نمايه شده است. بررسي روند رشد توليدات در اين حوزه ها از
يك جريان ثابت برخوردار نيست و در سال هاي مختلف با فراز و نشيب هاي بسياري همراه بوده
است. مقايسه توليد علم اين دو حوزه نشان داد تعداد مدارك حوزه سواد رسانه اي بسيار كمتر از
تعداد مدارك حوزه آموزش الكترونيك است. بررسي موضوع توليدات علمي حوزه آموزش
الكترونيك در پايگاه استنادي وب آو ساينس با استفاده از روش تحليل هم رخدادي واژگان نشان داد
، به ترتيب با 795 education, students, technology, performance مقولاتي همچون
489 و 388 رخداد در مناطق قرمز رنگ نقشه قرار گرفته اند، از اين رو اين مقولات، موضوعات داغ
حوزه ي آموزش الكترونيك را با استفاده از روش هم رخدادي واژگان محسوب مي شوند. همچنين
education, ؛ مطالعه نقشه هم رخدادي واژگان در حوزه سواد رسانه اي نيز، مقولاتي همچون
56 و 56 رخداد نقاط قرمز ،83 ، و ... به ترتيب با 86 media literacy, exposure, media
نقشه را تشكيل مي دهند بنابراين مي توان اين مقولات را موضوعات داغ و پركاربرد در حوزه ي سواد
رسانه اي دانست. شبكه مشاركت كشورها در حوزه آموزش الكترونيك با استفاده از پايگاه استنادي
وب آو ساينس متشكل از 148 گره، 20 خوشه و 2812 پيوند است. در اين شبكه كشورهاي
ارمنستان، باربادوس، بلاروس، فيجي، هندوراس، لسوتو و مقدونيه شمالي بدون هيچگونه پيوندي در
فاصله هاي دورتري نسبت به مركز واقع شده اند. كشورهاي انگليس، ايالات متحده آمريكا، آلمان،
اسپانيا، ايتاليا، بلژيك و چين نيز، بيشترين ارتباط را با ساير كشورها در توليد علم اين حوزه دارند، از
اين رو در بخش مركزي اين شبكه واقع شده اند. شبكه مشاركتي كشورها در حوزه سواد رسانه اي نيز
شامل 75 گره، 35 خوشه و 111 پيوند است. در اين شبكه نيز كشورهاي ايران، آلباني، بلغارستان،
شيلي، عمان، پاكستان، دانمارك، قبرس و ... بدون هيچگونه پيوندي در فاصله دورتري نسبت به مركز
نقشه قرار گرفته اند، و كشورهاي ايالات متحده آمريكا، اسپانيا، انگلستان، چين، آلمان، نروژ و استراليا
با بيشترين ارتباط با ساير كشورها در مركز نقشه قرار دارند.
