P14

Analysing the Manner of Mental Spaces Transfer in the Translation Process from English to Persian Based on Fauconnier’s Theory

ارشد

زبانشناسي همگاني

پيام نور بوشهر

شهريور 1398

1398/6/25

خوب

207ص

فاطمه علوي ،دكتر سيده

كرم پور ،دكتر فاطمه

208-220ص

نظريه فضاهاي ذهني، ترجمه، فوكونيه، فضاسازها، پيشانگاري، تيرگي ارجاعي

زبان، بخشي جدانشدني از فرهنگ، تمّدن و انديشۀ بشري به شمار ميرود و انتقال انديشهها و عقايد، جز از طريق زبان ممكن نيست. در اين ميان آنچه سدّ گوناگوني و تفاوت زبانها را ميشكند، ترجمه است. در دنياي امروز، به دليل پيچيدگي و ابهاماتي كه در رابطۀ دوسويۀ زبان و ترجمه وجود دارد، سيل عظيمي از پژوهشهاي نوين زباني به سوي بررسي فرايند ترجمه روان شده است. پژوهش حاضر نيز در نظر دارد ترجمه را در چارچوب يكي از نظريات نوين زبانشناسي شناختي، با عنوان نظريۀ فضاهاي ذهنيِ فوكونيه ( )1998مورد واكاوي قرار داده و چگونگي انتقال فضاهاي ذهني را طيّ فرايند ترجمه بررسي نمايد. براي اين منظور دو رمان انگليسي بادبادكباز (حسيني، )2003و پيرمرد و دريا (همينگوي، )1990و ترجمۀ اين دو اثر (غبرائي، 1396؛ دريابندري، )1385از ميان آثار ادبي از نوع رمان، بهطور تصادفي انتخاب گرديد. از هريك از رمانها 50جمله و در مجموع 100جمله به عنوان دادههاي اين پژوهش گزينش گرديد و در تقابل با جملات معادل در متن ترجمه قرارداده شد. در اين پژوهش كه بهصورت توصيفي-تحليلي انجام گرفته است، جملات و ترجمه آنها از نظر نوع و تعداد فضاسازها، عناصر و ويژگيهاي فضاهاي ذهني و همچنين ميزان همساني اين فضاها مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. نقش عوامل بافتي و كاربردشناختي، تأثير مترجم در انتقال فضاهاي همسان و دو پديدۀ پيشانگاري و تيرگي ارجاعي، از ديگر موارديست كه در اين پژوهش بدان پرداخته شده است. همچنين در خلال اين بررسيها، به دليل اهميت و ضروت ترجمۀ مطلوب در انتقال مفاهيم، راهكارهايي براي بهبود سطح كيفيت ترجمه نيز ارائه گرديده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان ميدهد كه فضاسازهاي گروه حرف اضافهاي و قيدي با تفاوتي چشمگير، بيشترين نقش و تأثيرگذاري را در انتقال فضا برعهده دارند وعناصر منفيساز، عناصر شرط، تركيب فاعل-فعل كنشي ذهني و افعال وجهي از نظر ميزان كاربرد در ردههاي بعدي قرار ميگيرند. همچنين مشخّص گرديد كه مترجم در راستاي انتقال صحيح مفاهيم، فضاسازها را تاحدّ ممكن، به صورت همسان به متن مقصد منتقل نموده است و در بيشتر مواقع، تفاوتهايي كه ديده ميشود به دليل ناهمساني ساختاري دو زبان و مقتضيّات دستور زبان مقصد بوده است. سبك و شيوۀ مترجم نيز در نحوه معادلسازي فضاسازها و به تبع آن فضاسازي جملات تأثيرگذار ارزيابي شد. همچنين نتايج بيانگر آن است كه عوامل بافتي و كاربردشناسي از طريق ابهام زدايي واژهها و به ويژه مرجع ضمير، در ترجمۀ صحيح اين واژهها و انتقال جزئيّات فضاي ذهني، نقش مهمّي ايفا ميكنند

صل اوّل كلّيات پژوهش ،فصل دوم مباني نظري و پيشينه پژوهش،فصل سوم روش پژوهش و چارچوب تحليل دادهها ،فصل چهارم تجزيه و تحليل دادهها،فصل پنجم نتيجهگيري و پيشنهادات،

60603