3780پ

The Relationship of the Kings (Shahriyar) with the Poor Masses in Farsi Poetry of the 4th and 5th Centuries

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيّات فارسي

دانشگاه پيام نور يزد

1397

1397/10/30

خوب

133ص.

كمال الدّيني ، سيّدمحمّدباقر

اسعدي ، مريم السادات

115-119

kings , poor masses , relationship , poets

ازجمله مضامين و موضوعات مهم و اساسي در شعر شاعران سبك خراساني، بيان مضامين اجتماعي همچون موضوع شاه و توده هاي فقير است كه در كنار ساير موضوعات شعري ، باعث به وجود آمدن و شكل‌گيري ادبيات غني و پربار فارسي شده و در ادبيات ما تأثير عميق و بسزايي گذاشته است. در واقع كمتر شاعر و نويسنده‌اي هست كه دغدغۀ بيان مسائل اجتماعي و اخلاقي نداشته باشد. اين رويكرد در همان اشعار نخستين قرن سوم و چهارم رخ نموده است؛ به‌گونه‌اي كه شهيد بلخي در شعري كه به نخستين غزل فارسي زبانزد است، بر اساس روايتي به پند غيرمستقيم روي مي‌آورد. شعر قرن چهارم و پنجم هرچند بيشتر تغزلي و توصيفي است، جانب اجتماعي و اخلاقي آن نيز فروگذار نشده است. رودكي، فردوسي، كسايي مروزي و ابوشكور، هريك در ادبيات تعليمي شناخته‌شده‌اند. در انتقال شعر فارسي از قرن چهارم و پنجم به شعر قرن ششم و هفتم هجري، به دليل رواج انديشه‌ها و نگرش‌هاي آسماني و عرفان و تصوف و پيشرفت‌هاي علمي، مباحث اجتماعي و اخلاقي نيز دگرگون شد؛ به‌گونه‌اي كه بر اساس مطالعۀ حاضر، علاوه‌ بر حفظ بيشتر اندرزهاي مشترك سده‌هاي پيشين، انديشه‌هاي تعليمي جديدي به شعر تعليمي عرفاني فارسي افزوده‌شده است. در اين مقاله با مطالعۀ اكثر شعرهاي اين دو قرن، مضامين شعري سبك خراساني و سبك عراقي در رابطه با پادشاه و توده هاي فقير بررسي و مقايسه شده‌ است. نتيجه اين است كه شعر اجتماعي و اخلاقي غناي بيشتري مي‌يابد و به نگرش‌هاي ديني و اجتماعي دست مي‌يابد و از اين راه، كميت و كيفيت مسائل اجتماعي متعالي‌ مي‌شود.

1399/4/16

59828