3763پ

Effect of defoliation and Salinity Stress on Different landraces of Satureja hortensis in Iran

كارشناسي ارشد

كشاورزي - اصلاح نباتات

دانشگاه پيام نور مشهد

1397

1397/10/26

عالي

93ص.

عزيزي ، الهام - كرماني ، منصوره

ابهري ، عباس

72-77

Proline , Chlorophyll , Carbohydrate , Morphological traits , Satureja

تنشهاي شوري و برگزدايي از جمله تنشهاي محيطي مهم هستند كه خواص و در نتيجه توليدات گياهان را تحت تأثير قرار ميدهند. مرزه گياهي دارويي با نام علمي Satureja hortensis است و متعلق به خانواده نعنائيان كه بومي مديترانه و جنوب غربي آسياست. به منظور تعيين ميزان مقاومت پنج تودهي مرزه‌ به دو تنش شوري و برگزدايي و برنامهريزي براي برنامه‌هاي اصلاحي و بهنژادي بر روي اين گياه در آينده، آزمايشي بصورت فاكتوريل درقالب طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار بصورت گلداني در شرايط گلخانه در شهرستان مشهد دانشگاه پيام نور واحد مشهد در پاييز سال 1396 انجام شد. تيمارها شامل 4 سطح شوري (0، 3، 6 و 9 دسي سيمنس بر مترm/ds)، 3 سطح تنش برگزدايي (0، 25 و 50 درصد) و پنج توده مرزه (كلات، اصفهان، همدان، درگز، مشهد) بودند. صفات مورد بررسي شامل ارتفاع، تعداد برگ، تعداد انشعابات، وزن تر و خشك ريشه، ساقه و برگ، ميزان آب نسبي برگ، ضريب ثابت غشاء، پرولين، كربوهبدرات، ضريب ثابت كلروفيل، كلروفيل a و b و كل و كارتنوئيد بودند. نتايج حاصل از اين بررسي نشان داد كه تنش برگزدايي تاثير معنيداري بر تمام صفات مورد اندازه گيري تودههاي مرزه داشت. بهطوريكه با افزايش سطوح برگزدايي، مقادير همهي صفات مورفولوژيكي، وزن تر و خشك اندامهاي گياه مرزه و صفات بيوشيميايي مورد مطالعه كاهش نشان دادند. بيشترين مقادير اين صفات در سطح برگزدايي صفر درصد و كمترين مقادير آنها در سطح 50 درصد برگزدايي مشاهده شد. با افزايش سطوح شوري نيز، صفات مورفولوژيكي مورد مطالعه و همچنين وزن تر و خشك اندامهاي مختلف مرزه كاهش يافت. همچنين با اعمال تنش شوري ميزان كلروفيل a، كلروفيل b، كلروفيل كل و كارتنوئيد كاهش اما محتواي پرولين و قندهاي محلول افزايش يافت. با اعمال دو تنش شوري و برگزدايي، بيشترين ميزان پرولين، كربوهيدرات، كلروفيل b و كلروفيل كل در توده مشهد و بيشترين ميزان كلروفيل a و ضريب ثابت غشاء در توده همدان مشاهده شد. ميزان آب نسبي برگ، ضريب ثابت كلروفيل و كارتنوئيد نيز در توده كلات داراي بيشترين مقدار بود. با توجه به نتايج بدست آمده، تودههاي كلات و همدان از نظر آماري نسبت به سطوح مختلف تنش شوري و برگزدايي براي پارامترهاي صفات موروفولوژيكي و وزن تر و خشك اندامهاي مختلف مرزه برتري داشتند و تودهي مشهد به-عنوان تودهي مقاوم به شوري نسبت به ساير توده ها(در اين بررسي) معرفي شد.

1399/4/9

59759