پ6

Pathology of methods of the usage of domestic water

كارشناسي ارشد

جامعه شناسي

دانشگاه پيام نور مركز پرند

89-88

1389/04/08

دفاع شده

230ص

سعيد ذكايي، محمد

دانش، پروانه

مصرف آب، زنان، محيط زيست

دانشگاه پيام نور مركز پرند

در وهله نخست، اهميت اين پژوهش، از اهميت موضوع آن يعني آب ناشي ميشود. نحوه مصرف و صرفهجويي از عناصر نرمافزاري هستند كه اهميت آن بر كسي پوشيده نيست. در كنار آن توجه به وضعيت جغرافيايي ايران، بررسي اين تحقيق را بيشتر نمايان مي سازد. كشور ما در يكي از مناطق خشك و نيمه خشك جهان قرار گرفته است. وضعيت جغرافيايي كشورمان ايران نشان از بحران آب در اين ناحيه دارد و نياز به مديريتي اساسي در اين زمينه است. تحقيقات نشان از اين موضوع دارد كه در راستاي معضل حل كم آبي در ايران، تأكيدات بيشتر بر عوامل فني و اقتصادي بوده است و نقش و اهميت شهروندان در اين راستا كمتر مورد توجه بوده است. هدف اصلي اين مقاله تعيين عوامل تأثيرگذار بر مشاركت شهروندان در مصرف بهينه آب خانگي و همچنين ميزان مصرف آب خانگي آنها مي باشد. بلاشك در كنار اقدام از بالا، نياز به مشاركت شهروندان نيز وجود دارد. تغييرات دروني اگر چه زمان بر است و نياز به سرمايه گذاري دارد ولي داراي تأثيرات طولاني تري است و در بلند مدت مفهوم شهروند مسئول خود را نشان مي دهد. شهروندي محيطي يكي از مفاهيمي است كه حقوق و تعهدات شهروندان را در راستاي نقش شان در برابر طبيعت بيان مي كند. در اين پژوهش شهروندان مورد نظر زنان متأهل اصفهاني هستند كه با توجه به نقش مديريتي شان در خانه و همچنين با توجه به صرف كردن زمان بيشتري از وقتشان در منزل، نقش آنها در راستاي مصرف بهينه بسيار مورد توجه مي باشند. امروزه مطالعات صاحب نظران اجتماعي نشان از آن دارد كه دستيابي به توسعه پايدار بدون مشاركت فعال زنان در تمام عرصه ها، اعم از خانوادگي، اقتصادي و اجتماعي امكان پذير نيست. در اين پژوهش به طور توأمان از دو روش پيمايشي و مصاحبه استفاده گرديد تا از اين طريق اطلاعات لازم و مكفي به دست آيد. در بخش پيمايش 12 فرضيه بر اساس چارچوب هاي نظري مطرح شد و بر اساس آماره هاي توصيفي و استنباطي از جمله، ميانه و ميانگين و انحراف معيار و رگرسيون، پيرسون و همچنين آزمون t-test به آزمايش آنها پرداختيم. در بخش كيفي نيز از طريق روش مصاحبه تمركز گروهي، با تعداد 7 گروه 5 نفره از زنان كه داراي شرايط مختلفي بودند مصاحبه شد. نتايج حاصله در اين بخش نشان از آگاهي كامل شهروندان از مصرف ناصحيح در جامعه ولي در كنار آن عدم تمايلشان به انجام سياست هايي همچون طرح هدفمند كردن يارانه ها در روند اجراي مصرف بهينه بود. اعتماد سياسي در مورد اين طرح و همچنين سياست هاي دولتي در ميان اغلب افراد و گروه ها پائين بود و همچنين نبود اعتماد اجتماعي نيز در ميانشان مشهود بود. در اين پژوهش پس از طرح مسئله و بيان فرضيات و اهداف و روش ها در بخش اول، در بخش دوم با مروري بر مفاهيم مرتبط با شهروندي و مشاركت و همچنين مصرف از ديدگاه جامعه شناسي و مرور متون ديني و قران در رابطه با آب، نويسنده بر زير مجموعه هاي اين مفاهيم تأكيد مي كند و سپس در ادامه بر پيشينه تحقيقات مرتبط با موضوع تأكيد مي گردد. در اين بخش نظريه هاي مرتبط با موضوع بيان مي گردد. نظريه هاي مورد استفاده درباره مشاركت اجتماعي مي باشد كه مشاركت محيط زيستي شهروندان به عنوان زير مجموعه اي از اين مورد مدّ نظر مي باشد. اين پژوهش با اتخاذ رويكرد جامعه شناختي در بررسي مشاركت شهروندان در اصلاح الگوي مصرف آب خانگي بر اين فرض استوار است كه عواملي چون ميزان تحصيلات زنان، وضعيت اشتغال آنها و پايگاه اجتماعي- اقتصاديشان همچنين اعتماد سياسي، سرمايه اجتماعي و ميزان دينداري افراد بر ميزان مشاركتشان به سمت مصرف بهينه آب تأثيرگذار است. همچنين در رابطه با متغير وابسته دوم يعني ميزان مصرف آب خانگي، بر اساس مدل پير بورديو فرضيات استخراج شد و در نهايت بر اساس اين فرضيات پرسشنامه طراحي گرديد. پرسشنامه اي كه بر اساس نمونه گيري هدفمند با نمونه320 نفري از زنان متأهل ساكن در شهرستان اصفهان پر شده است نشان مي دهد كه اين متغير هاي مستقل با ميزان مشاركت رابطه دارند. همچنين در بخش كيفي تحقيق، بر اساس مصاحبه گروهي از تعدادي از زنان متأهل در مورد ديدگاه هايشان مربوط به مصرف آب و همچنين ارزيابي راهكارهاي آنها سوالات باز پرسيده شده است. اين يافته ها مؤيد اين نتيجه گيري است كه عوامل زمينه اي افراد بر نوع عملكردشان در مشاركت هاي اجتماعي و محيطي تأثير دارد. و با شناخت و رسيدگي به اين تفاوت ها مي توان شيوه هاي گوناگوني را براي تأثير پذيري آنها در نظر گرفت.

59755