23583پ

A Study of the Principles of Permission in Islamic Jurisprudence

كارشناسي ارشد

الهيات

واحد تهران جنوب

1398

1398/01/20

خوب

112ص

محمدحسن شيبانيفر

عليرضا پوربافراني

104-109ص

Permission, guardianship, jurisprudence, marriage

واحد تهران جنوب

يكي از موارد مهمي كه فقيهان اسلامي در رابطه با ان به بحث و بيان نظرات مختلف نموده اند باب نكاح مي باشد كه اذن ولي در نكاح دختر باكره بالغه رشيده از جمله مسائل مهم مي باشد كه حل اين مسائل و پاسخ به ان اثاري دارد كه در مباحث فقهي و حقوقي و قانون گذاري بسيار مهم و اساسي مي باشد. با بررسي روايات معلوم گرديد كه در اين رابطه نظرات فقها مختلف ميباشد. در حقيقت گروهي معتقد به ساقط شدن ولايت از زمان بلوغ و به تبع آن استقلال دختر در زمان نكاح ميباشند و گروهي ديگر به استمرار ولايت پدر و جد پدري بر دختر باكره فتوا داده اندو باور گروه سوم بر تشريك در ولايت يعني موافقت هر يك از ديگري در نكاح استوار است. اما اكثر فقها در اين مسأله قائل به احتياط شدهاند و معتقدند اذن پدر وجد پدري و دختر مشتركا در ازدواج مشروط ميباشد. حضرت امام خميني )ره( نيز همين نظر را دارند، قانون مدني نيز نكاح دختر باكره بالغ را موقوف به اجازه پدر يا جد پدري ميداند. لزوم كسب اذن ولي در نكاح دختر باكره رشيده منوط به شرايطي است كه در صورت عدم وجود اين شرايط اذن ولي ساقط و دختر مستقلاً ميتواند مبادرت به ازدواج نمايد. در صورتي كه ولي بدون علت موجّه از دادن اذن خودداري كند اذن او ساقط و دختر ميتواند مستقلاً اقدام به ازدواج نمايد. بنابراين با توجه به اقتضائات زمان و مكان و تغيير در فرهنگ ،عادات و ارزشهاي جامعه ايجاب مي كند كه اين موضوع به نسبت اهميتي كه در جامعه دارد و نياز به ان در مجامع قضائي مورد كنكاش و بررسي واقع شود. علاوه بر اين با در نظر گرفتن اين مسئله كه يك دختر باكره حق انتخاب در ازدواج را دارد و از طرفي براي رفع ضررهاي ناشي از ازدواج غلط،نياز به استفاده از تجربيات و تصميمات پدر در اين رابطه را دارد، كه از اهميت زيادي برخوردار است و در حقيقت اين پدر است كه با تصميمات عاقلانه خويش دختر خود را در انتخاب همسر ياري نمايد. علماي اهل سنت در خصوص ،استقلال دختر در ازدواج اختلاف نظر دارند كه مذهب حنفيه ولايت را منحصر در ولايت قهري مي داند و اين ولايت را مختص به صغير و مجنون مي شمارد اما مذاهب مالكي و شافعي و حنبلي وجود ولي را شرط صحت عقد مي دانند و نكاح را بدون اذن ولي صحيح نمي دانند. در مورد ثبيه رشيده اگر بكارتش به سبب شرعي زائل شده باشد فقهاي شيعه قائلند كه پدر ولايت ندارد و جمهور اهل علم هم مي گويند كه پدر نمي تواند دختر بالغ ثبيه اش را اجبار به ازدواج نمايد.

1399/04/02

59681