23555پ

دكتراي تخصصي

علوم و معارف نهج البلاغه گرايش: نهج البلاغه

مركز تهران جنوب

1398

1398/10/25

خوب

197ص

سيد محمد ميردامادي و محمد هادي امين ناجي

مصطفي دلشاد تهراني

189-195ص

Imam Ali, peace, Nahj al-Balagha, defensive jihad, war, human dignity.

مركز تهران جنوب

امام علي  ، به عنوان شخصيت برجستۀ جهان اسلام، زندگياش سراسر دفاع و حمايت از اسلام و مبارزه با كافرين و مشركين بود و در اكثر جنگهاي زمان رسول خدا  ، به عنوان قهرماني بي نظير حضور داشت. در دوران خلافتشان نيز مواجه با جنگهايي بود كه تعداد زيادي از مسلمانان كشته شدند. براين اساس صلح در نگاه ايشان چه جايگاهي دارد؟ و سيره و عملكردشان در اين مسأله چگونه بودهاست؟ در اين پژوهش، ابتدا فصلي به برآوردي از صلح و جنگ در اسلام و مسألۀ دفاعي بودن جهاد اختصاص داده شده و در ادامه سيره و عملكرد صلحجويانۀ امام  در دوران زندگي، در سه مقطع، زمان رسول اكرم، زمان خلفاء و دوران خلافت آن حضرت، بر اساس منابع تاريخي و نهج البلاغه مورد بحث قرار گرفته و جنگ و صلح در راستاي كرامت انسان، از نگاه امام  ارزيابي و برخي انتقادها در اين زمينه نقد و بررسي شدهاست. مهمترين دستاورد اين مسأله اين است كه؛ نگاه امام علي  به صلح، همانند نگاه رسول خدا  و برخاسته از قرآن كريم است. امام علي  ، همواره خواهان صلح و صفا براي تودۀ مردم بود و اگر به ناچار اقدام به جنگ ميكرد، ضمن رعايت اصول، قواعد ومقرراتي كه بر خاسته از روح تعاليم مسالمت آميز اسلام ناب بود، جنگ او مقابله با فتنهانگيزي و جنگ- افروزي، براي احقاق حق و اداي وظيفۀ الهي بود. حضرت در جنگهاي زمان رسول اكرم  به امر خدا و رسولش و بر طبق موازين الهي و انساني جنگ مينمود و شواهد و روايات زيادي از صلح جويي ايشان در آن زمان وجود دارد و بعد از وفات پيامبر  بيعت، همكاري و مشاورۀ حضرت با خلفاء در همين راستا بودهاست. پس از قتل عثمان مردم با حضوري گسترده هجوم آوردند و از حضرت خواستند حاكميّت را بدست گيرد. حضرت به حكم وظيفۀ الهي، امر خلافت را پذيرفتند و تلاش نمودند احكام الهي و عدالت اجتماعي در جامعه برقرار گردد. اين امر سبب شد جنگهايي بر امام تحميل شود كه در تمام آنها حضرت تلاش ميكرد مانع از ايجاد جنگ و درگيري شود.

1399/03/17

59550