23542پ

The critical analysis of the Thoughts of Henry Corbin about the Philosophy of Suhrawardi

دكتري تخصصي

كلام و فلسفه اسلامي

مركز تهران جنوب

1397

458ص

سيّدعلي علم الهدي

مرضيه اخلاقي؛ عليرضا پارسا

450-453ص

Philosophy of Illumination; Fundamentally of light; Islamic Philosophy; Suhrawardi; Henry Corbin; ImaginalWorld;

مركز تهران جنوب

هانري كربن (1903-1978م) فيلسوف فرانسوي با مطالعه و تفسير آثار شهاب الدين سهروردي (549-587 ق) شرق شناسي را به فلسفه نزديك كرد و سرحلقه نواشراقيان معاصر گرديد. مطالعات او درباره فلسفه سهروردي تا كنون بررسي انتقادي نشده است. هدف پژوهش حاضر بررسي انتقادي انديشه هاي وي درباره فلسفه اشراق سهروردي است. روش اين پژوهش، توصيفي_تحليلي و شيوه گردآوري اطلاعات، كتابخانه اي است. همه كتاب ها و مقالات تاليفي كربن كه در آن به بررسي انديشه سهروردي پرداخته به طور كامل تحليل محتوايي شده است. يافته ها نشان مي دهد كه كربن مطالعات خود را درباره فلسفه سهروردي ابتدا بر تصحيح بخش الهيّات نوشته هاي سه گانه (المنطق، طبيعيات و الهيات) او و سپس تفسير آن بر اساس نوشته هاي رمزي و تمثيلي فارسي متمركز كرده است. بر همين اساس بررسي و تفسير وي از فلسفه اشراق، برگرفته از تمام تفكر سهروردي بويژه نوشته هاي فلسفي او نيست. هويت جامع مطالعات كربن در نظر به فلسفه سهروردي، معنوي و ناظر به الهيّات و عرفان ايراني است كه بعدها كربن از آن به باطن گرايي ياد كرده است. كربن براي اشتمال تاريخي مطالعات خود، نظريه فراتاريخ را طرح كرد. اين نظريه در انديشه او با فلسفه اسلامي و حكمت ايران باستان و فلسفه سهروردي سازگار نبود زيرا تفكر وي را به باطن گرايي سوق داد. كربن بر اساس التفات به آثار و انديشه هاي سهروردي، گسست معرفتي از غرب يافت. او تفكر سهروردي را مسبوق به هرمس، افلاطون (347؟- 427ق.م)، زردشت و انديشه نوافلاطونيان دانسته و اين رويكرد موجب شد تا ابداع هاي فلسفي سهروردي را در نظر نگيرد. وي به غلبه تفكر فلسفي يونان بر سهروردي پرداخت تا اثبات كند فلسفه او در تداوم فلسفه يونان است. طريق تأويل و پديدار شناسي او را به تبيين عرفاني از فلسفه سهروردي كشاند. لذا بر اساس حكمت ايران باستان و نظريه معرفت اشراقي، فلسفه سهروردي را به عرفانِ ايراني تفسيركرد. مطالعات ديني، بخش ويژه اي از رهيافت وي به فلسفه سهروردي است. اين مطالعات، اسلام را در فلسفه سهروردي بعنوان آخرين منبع عرفاني وي معرفي كرده است. كربن از تمام مطالعات خود براي تبيين نظري معارف شيخيه بهره برد و بر اساس آن، فلسفه سهروردي را به عرفان ايراني و سپس به باطن گرايي تقليل داد و اين رويكرد بر تفسير او از ادوار تاريخي فلسفه اسلامي پس از سهروردي هم تأثير نهاد. فلسفه سهروردي وسيله اي شد تا اصطلاحات و مفاهيم و اصول باطني شيخيه را تبيين كند و اين بخش از مطالعات او آغاز انحراف معارف عقلي و شهوديِ ايران و اسلام است.

1399/02/29

59498