3610پ

To study the agent of tree ‘factor’ in the most important poetical texts by the poets Hafez, Molavi, Saadi, and Saeb

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور اصفهان

1396

101ص.

مسجدي ، حسين

آقا بابائي ، زهرا

85-89

tree , myths , religions , Saad i, Hafez , Molavi , Saeb

درخت يكي از پديده‌هاي طبيعت است كه هنوز هم در ميان بسياري از اقوام مقدس شمرده مي شود. در نظام تصوّرات هستي‌‌، درخت به عنوان ركني و پايه اي مهم هستي و عامل ارتباط دهندة ميان هستي و ارتباط ميان زمين و آسمان و ستون گيتي تلّقي مي‌گردد و معنا مي‌يايد و در فضايي سبز روي مي‌نمايد. فضايي كه در آن‌، درخت‌، جلوه‌هاي خويش را تداعي مي‌كند، از تاريك – روشن اساطير آغاز مي‌شود و خود را در بطن آيين‌ها و مراسم مذهبي هويدا مي‌سازد و زيباترين جامه ها را در كالبد شعر به تن مي‌كند. نمادهاي درخت در كنار ماه، خورشيد، بز، شير و نظاير آن بر روي اشياي كهن اساطير تا نمادهاي مذهبي و ديني و بازتاب گستردة درخت به عنوان رمز و صور خيال در انديشة شعراي بزرگ اين مرز و بوم ، نشان دهندة حضور پر رنگ آن از اعصار كهن تا حال حاضر است. سخنوران در پهنۀ ادب فارسي از عنصر درخت بسيار بهره جسته‌اند تا جايي كه درخت در نگاه آنان جايگاه ويژه‌اي به خود مي‌گيرد و بار معنايي عميقي مي‌يابد. در اين ميان شاعراني چون مولانا به مدد انديشۀ توانمند خود و با زباني شيوا، مفاهيم بكر و معاني عميقي را با كمك اين پديدۀ طبيعي ساخته‌اند. در اين پايان نامه، به بحث و بررسي درخت از منظر اساطير، اديان و متون مقدس، عرفان در شعر چهار شاعر بزرگ عرصۀ ادبيات فارسي سعدي، حافظ، مولانا و صائب پرداخته‌ايم. در شعر اين شاعران، تشبيه در بين صور خيال بيشترين بسامد را در بين تصاوير شعري با كمك واژۀ درخت دارد. از بين درختان مختلف ، سرو و مضامين مرتبط با آن بيش از همه مدّ نظر قرار گرفته است. مفاهيم آركي تايپي ،آنيميسمي و نمادين درخت نيز به صورت خودآگاه و ناخودآگاه در متن هاي اين چهار زاويه مربًع ادب فارسي نشان داده شده است . اين شواهد در خلال مباحث تئوريك در فصل چهارم به صورت جداگانه در ذيل نام هر شاعر دسته بندي گشته است . در پايان نيز در طيً جمع بندي و نمودارهايي ، آمار بسامدي درخت ها ارائه شده است.

1398/11/13

58992