3598پ

The Historical study of Iran-Western relations with Emphasis on domination during the Qajar and the first Pahlavi period

كارشناسي ارشد

جامعه شناسي

دانشگاه پيام نور مشهد

1393

1393/9/29

بسيارخوب

173ص.

تفضلي ، حسين

صنعتي شرق ، نادر

155-162

domination , Qajar , Pahlavi , foreign relations , foreign policy

سلطه به رابطه آميخته به قدرت ميان دو شخص يا دو گروه يا دو دولت اطلاق مي‌شود و در حوزه مناسبات فرامرزي با الگوهاي سياست خارجي منجر به سياست خاصي از مناسبات خارجي بين كشورهاي سلطه‌جو (مركز) و كشورهاي تحت سلطه(پيرامون) مي‌شود كه اين فرايند طي دوره قاجار و پهلوي با الگوهاي خاص سلطه ي نظامي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و با بهره‌گيري از عناصر خارجي و رجل سياسي منفعل يا وابسته داخلي تسريع يافت. در اين تحقيق هدف شناخت ويژگي‌هاي سلطه، تأثيرات آن بر دو طرف تعامل و اصول حاكم بر تقويت يا تضعيف اين روابط مي باشد. اين پژوهش با استفاده از روش كيفي و تاريخي سعي در بررسي يك مقطع تاريخي صدوپنجاه سال با بازخواني اسناد و مكاتبات تاريخي و الگوي تئوريك هالستي و گالتونگ داشته و نتايج حاصل از تحقيق، برقراري مناسبات سلطه جويانه در ابعاد نظامي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي را با استفاده از راهبردهاي سلطه نرم و سخت در دوره قاجار و پهلوي تاييد مي‌كند. برون‌داد اين مناسبات در از دست رفتن بخشي از تماميت ارضي كشور، معاهدات سياسي سلطه جويانه، قراردادهاي اقتصادي تحميلي و خودباختگي در برابر مظاهر تمدني غرب تظاهر يافته است و برخي پديده هاي اجتماعي همچون جايگاه ژئوپلتيك ايران، اعزام دانشجويان به غرب، گسترش انجمن فراماسونري، تاسيس مذاهب ساختگي، فساد درباريان و رجل سياسي، ناكارآمدي سياست عنصر سوم در مناسبات خارجي، استبداد داخلي، اكتشاف نفت، انحراف نهضت مشروطه و مداخله مستقيم غرب در انقراض قاجار و تاسيس پهلوي اين روند را تسهيل كرد.

1398/11/12

58957