23498پ

Semantics of the word “Sakana “and its derivatives in the Holy Quran

كارشناسي ارشد

الهيات گرايش: علوم قرآن و حديث

مركز تهران جنوب

1398

1397/10/29

بسيارخوب

105ص

محمد هادي امين ناجي

مهين شريفي اصفهاني

100-104ص

مركز تهران جنوب

امروزه تحقيق و بررسي در رابطه با معناي صحيح واژگان قرآن از جمله ريشه سكن و مشتقات آن كه همراه با مترادف هايشان مي تواند ما را به حقيقت مفاهيم مورد نظر خداي تعالي در قرآن كريم نزديك گرداند،از اهميت بسزايي برخوردار است. پس بنابراين دستيابي به اين حقيقت جز از مسيرشناخت و درك معاني قرآن ميسر نمي باشد. معناشناسي دانش بررسي ارتباط ميان واژه و معنا است. دراين پايان نامه با بهره گيري از معناشناسي تاريخي و توصيفي براي دستيابي به اين هدف تلاش شده است. روش تحقيق در اين پايان نامه با شيوه ي توصيفي و تحليلي با استفاده از منابع كتابخانه اي است. ريشه سكن و مشتقاتش درسه دوره جاهلي، قرآني وپسا قرآني مورد بررسي قرار گرفته است و اصيل يا غير اصيل بودن آن به همراه سير تطور آن ارزيابي مي گردد. ريشه سكن بطور قطع عربي و به معناي اقامت گزيدن و ماندگار شدن مي باشد و در زبان هاي سامي، شامل: آرامي، عبري و سرياني به همين معنا و مفهوم آمده است. واژه سكينه به معناي آرامش و طمأنينه عربي اصيل است كه با ورود به قرآن دچارتوسيع معنايي شده و به معناي خاصي از آرامش دلالت مي كند. در اشعار جاهلي ( به غير از دو واژه سكّين و السّكين ) اين واژه بيشتر مفهوم آرامش و استقرار را بيان مي كند. در قرآن ريشه سكن همزمان داراي دو كاربرد مثبت و منفي مي باشد يكي به معناي استقرار و آرامش و ديگري به معناي زمينگير شدن و اين تضاد معنايي به فرهنگ و تاريخ عرب عصر نزول برمي گردد. ريشه سكن به معناي آرامش بر محور همنشيني در كنار اللّيل، الارض، زوجها، بيوتكم و صلواتك يعني شب، زمين، همسر، خانه و دعاي پيامبر، كه باعث آرامش مي شوند و همنشين واژه سكينه كه نزول آن از طرف خدا است و بيشتر به معجزه و امداد غيبي مي ماند و شامل انسان هايي با ايمان و تقواي كامل مي گردد. همچنين بر محور جانشيني مي توان به واژه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ هايي چون: اطمينان، ايمان و تسليم اشاره كرد. تفاوتي كه بين سكينه و اطمينان وجود دارد اين است كه سكينه نزول يك آرامش آني از جانب خداوند است كه در مواقع بحراني بر قلب مومنين نازل مي شود درحاليكه اطمينان داراي مراتبي است كه به تدريج حاصل مي گردد و براي كسب آن بايد با دريافت پشت سر هم دلايل بر يقين و بصيرت آدمي افزوده شود و ايمان داراي مراتبي است كه مرتبه نازله آن اعتقاد و باور بدون عمل و مرتبه اعلي آن اعتقاد همراه با تسليم است و نتيجه ايمان تسليم محض فرامين خداوند بودن است. واژگاني كه در تضاد با ريشه سكن به معناي آرامش هستند مي توان به رجز، خوف، عمه و ضرع اشاره كرد كه يكي از عوامل اضطراب و عدم آرامش وساوس شيطان است كه به شكل هاي مختلف خود را نشان مي دهد.

1398/08/25

58371