3349پ

The Discours of Peace in The Shahname

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور رشت

1395

1395/9/24

عالي

99ص.

حيدري ، مريم

تاج بخش ، پروين

85-88

Shahnameh; Discourse of Peace; Heroic character; tolerance; war

«شاهنامة» فردوسي به عنوان يك متن «حماسي»، داراي اقتضائات و ويژگي‌هاي خاصي است؛ مخاطب، از متن حماسي، انتظار «جنگ» و خونريزي دارد. عموم و اغلب متون حماسي، داراي چنين ويژگي‌هايي هستند. امّا از جمله تفاوت‌هاي «شاهنامه» با ديگر متون مشابه، اين است كه در شاهنامه با بسامدِ «كمتري» از «جنگ» و «خونريزي» و همچنين با بسامدِ «بالايي» از «صلح» و «مدارا» مواجه هستيم. در اين پايان‌نامه عناصر، دلايل و نمود‌هاي «صلح»، در شاهنامه تبيين، و دلايلِ وقوع آنها بررسي شده است. در اين پژوهش؛ «صلح» هميشه، به معناي مألوف آن، يعني عدم جنگ و خونريزي، نيست؛ بلكه گاهي اتفاقاً براي پديد آوردن صلح و آرامش در جامعه، مي‌بايست «جنگ» و «دفاع» صورت پذيرد تا جامعه دچار انحطاط و بي‌نظمي و هرج و مرج نشود. از اين روي در شاهنامه نمي‌بايست صرفاً انتظار صلح و آرامش و دوري از جنگ را داشت؛ بلكه در برخي مواقع «جنگ» خود «مقدمة» صلح است. به ديگر سخن، ميان حفظ «روحية پايداري» و «جنگ طلبي» تفاوت و تمايز وجود دارد. از اين روي «سيما» و «ابعاد» متفاوتي از جنگ و صلح را بررسي، و پاره‌اي از جنگها را در قالب «صلح» مطرح نموده ايم. همچنين نشان داده‌ايم كه فردوسي چگونه و به چه شكل، به عنوان «راوي» و سرايندة شاهنامه، گرايش و تمايل به صلح، انسان دوستي و جوانمردي داشته و از جنگ و شتاب در آن اكراه دارد. همچنين نشان داده ايم كه چه افكار، مسائل و بستر‌هايي در شكل گرفتن انديشة صلح‌گراي فردوسي تأثير داشته اند. همچنين براي نشان دادن تفاوتِ مضامين صلح آميز و جنگ گريز در شاهنامه، آن را با حماسة معروف «ايلياد» مقايسه نموده و نشان داده‌ايم كه «صلح» و «جنگ گريزي» به صورت كاملاً ملموس و مشهود تري در شاهنامه نسبت به ايلياد نمود يافته است.

1398/9/3

58033