پ.الف.206

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي

پيام نورشيرا ز

1396-97

1397/06/31

378ص.

خيرانديش ، مهدي

اميني لاري، ليلا

كتابنامه :ص.275-278

از آنجا كه بهترين وسيله ي شناخت هر نويسنده، آثار قلمي اوست: لذا در اين پايان نامه كوشش شده است ضمن ارايه ي تصويري كلي از نورالدين عبد الرحمان جامي و كتاب نفحات الانس و قاضي نورالله شوشتري و كتاب مجالس المومنين، به بررسي و مقايسه ي دو كتاب مذكور پرداخته شود. نفحات الانس تذكره ي عرفاني است كه در مورد شرح احوال و آثار بسياري از عارفان و بزرگان ايران از آغاز تا سده ي نهم هجري گفت وگو مي كند و كتاب مجالس المومنين نيز بيان گر شرح احوال بسياري از مروجان و بزرگان از آغاز تا سده ي يازدهم هجري است كه به زعم شوشتري مذهب شيعه دارند. در اين پايان نامه، بررسي و مقايسه ي اين دو كتاب از جنبه هاي سبكي، ساختار ظاهري و محتواي متن صورت مي گيرد و ارزش و جايگاه هر كدام مشخص مي شود، در بخشي ديگر نيز به داوري و نظرات جامي و شوشتري در مورد مشايخ صوفي و عرفا و محل و تاريخ تولد و وفات آنها و در كل نحوه ي زندگي ايشان پرداخته مي شود تا گامي در جهت شناخت هرچه بهتر وجوه اشتراك و افتراق اين دو تذكره برداشته شود، در باب وجوه افتراق مي توان ساختار ظاهري دو تذكره را نام برد، كتاب نفحات الانس ابتدا با مقدمه اي در شرح اصطلاحات صوفيه آغاز مي شود و ترتيب مطالب به صورت فصل بندي يا مجلس نمي باشد و شيوه¬ي بيان شرح حال ها هيچ گونه ترتيب تاريخي و جغرافيايي روشني ندارد و بخش نخست كتاب در مواردي بر پايه¬ي طبقات الصوفيه¬ي انصاري نگاشته شده است اما مجالس المومنين شامل يك مقدمه و تعريف مطلق شيعه¬ي اثني عشري و دوازده مجلس است كه در هر مجلس به معرفي اماكن يا اشخاصي كه به شيعيان منسوب بوده اند پرداخته شده است همچنين در باب محتوا، رويكرد جامي در ذكر نام مشايخ و بررسي زندگي نامه¬ي ايشان همواره توجه به مقوله تصوف است اما قاضي نورالله رويكردي كاملا متفاوت داشته است، و تمام توجه او به سمت مذهب افراد است تا تصوف و آن اندازه كه به شيعه بودن افراد توجه نشان داده به مقوله¬ي تصوف نپرداخته است. اما در باب وجوه اشتراك مي توان به سبك نثر دو تذكره پرداخت كه ويژگي¬هاي مشتركي دارد چون، استفاده و رواج كلمات و تركيبات مغولي و تازي به جاي مصدرهاي متدوال فارسي، استعمال كلمات و صفت و موصوف¬هاي عربي و جمع هاي عربي و روي آوردن نويسندگان به سمت درازگويي، تملق و چاپلوسي، كه اين ويژگي ها در هر دو زمان يعني هم قرن نهم و هم قرن يازدهم ديده مي شود.

57289