10125 الف

True asceticism and the anti hypocrisy rule the works and words of the sufis from second and third AH (Hassan Basri, Ibrahim Adham, Fozeil Ayaz, Bayazid Bastami and Mansur Al Hallaj)

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور زنجان

بهمن 1394

116 ص.

دكتر روح االله رحيمي

دكتر علي محمدي

111-114

True asceticism, anti hypocrisy, Hassan Basri, Ibrahim Adham, Fozeil Ayaz, Bayazid Bastami, Mansur Al Hallaj

در قرون دوم و سوم هجري، جريان مهم، تأثيرگذار و بزرگي در حيات فكريِ ايران و اسلام رخ داد و آن شكل گيري و بوجودآمدنِ عرفان اسلامي ايراني بود. ريشه ي اصلي اين جريانِ بزرگ، جدا از تأثير فرهنگ و معتقدات سايرِ ملل، زهد بود. زهد، يكي از معدود وجوه مشتركي است كه ميتوان در تمامِ مسيري كه عرفان پيمودهاست، يافت اما اين وجه مشترك نيز بهزودي دستخوش تغييرات، انحرافات و آسيبهايي شد. يكي از اين آسيبها ريا بود. گسترش و شيوع ريا، افراط و تفريط پيدايش مكتبهاي گوناگون، تشخيصِ زهد حقيقي و جايگاه آن را در انديشههاي عرفاي آغازين، دشوار كرد و نوابغي همچون حافظ را برآن داشت تا اشعارشان را صرف مقابله با زهد ريايي و صوفيِ خودنما كنند. اما ريا در قرونِ مورد اين پاياننامه، نسبت بهدوران بعدي، كمتر شايع شدهبود و از طرفي پايه هاي عرفان و جايگاه زهد در آن، در اين قرون بنا نهاده شد. پژوهشِ حاضر به بررسيِ زهد حقيقي و رياستيز در آثار، گفتار و رفتارِ پنج تن از عرفايِ قرن دوم و قرن سوم هجري )حسن بصري، ابراهيم ادهم، فضيل عياض، بايزيد بسطامي و حسين منصور حلاج ( مي پردازد

1398/7/15

فاطمه قرباني

56882