10118 الف

Research on the Position of Woman in Mashrooteh Literature, based on Prose Works of Mirza Fath Ali Akhundzadeh, Mirza Abdul Rahim Talibov Tabrizi and Zain Al-Abedin Maraghey

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور زنجان

ارديبهشت 1398

157 ص.

دكتر علي محمدي

دكتر روح الله رحيمي

150-155

Constitutional literature, Women’s position, Akhundzadeh, Talibov, Maragheyi

جنبش مشروطيت، يك تحول عظيم در تاريخ اجتماعي و سياسي ايرانيان است. اهميت اين انقلاب، در تغيير افكار بسته ي قاجاري و رواج انديشه هاي نو است. در اين دوره است كه همزمان با تحولات غرب، نوگرايي در ايران نيز آغاز مي شود.نقش زنان در اين حركت عظيم اجتماعي انكارناپذير است؛ همچنين تحول موقعيت اجتماعي و خانوادگي زنان پس از اين جنبش چشمگير است. زنان ايراني كه در اين عصر از حداقل حقوق اجتماعي خود آگاهي يافته بودند، تصميم گرفتند براي تغيير وضعيت معيشت خود، با مردانِ ترقي طلب همراه گردند. پس جنبش مشروطيت، آغاز حضورِ اعتراضي زنان براي مطالبه ي حقوق اجتماعي است. در اين ميان نقش روشنفكران اديب اين عصر، در روشنگري اجتماع و بخصوص زنان كه موضوع پژوهش است، مورد توجه است. از طرفي ادبيات مشروطه علاوه بر همراهي در جريان مشروطه با تغييرپذيري و تحولات دروني، نخستين جايگاه حضور و نقش پذيري زن است. چون زن، فرهنگ، ناسيوناليسم و ترقي اغلب در كنار هم بررسي مي شوند، در اين پژوهش نيز سعي بر آن بود كه مقام زن در مجموعه اي از مطالعات تاريخي، ادبي، فرهنگي و اجتماعي بررسي شود؛ بنابراين تغيير در پوشش، حضور اجتماعي، حقوق فردي و كسب حق تحصيل زنان، مثال بارز تغيير شرايط زندگي فردي و اجتماعي آنان پس از مشروطه در نظر گرفته شد. در اين پايان نامهضمن بررسي جايگاه زن در آثار ميرزا فتحعلي آخوندزاده، ميرزا عبدالرحيم طالبوف و زين العابدين مراغه¬اي به اين نتيجه رسيديم كه انديشه ي سه نويسنده در خصوص زن، با توجه به شرايط اجتماعي و فرهنگي زمانه، مترقي است و نوع تجلي و شخصيت پذيري زن در آثار اين نويسندگان نسبت به آثار پيشين، متعالي تر است. در ميان اين سه نويسنده، ميرزا فتحعلي آخوندزاده با جسارت بيشتري از مسئله زن سخن گفته و به حقوق پايمال شده ي زنان ايراني پرداخته است، اما مكتوبات دو نويسنده ي ديگر نيز از توجه به زنان خالي نيست.

1398/7/15

فاطمه قرباني

56864