PIR 236

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

95/06/29

78ص.

فاطمه كاسي

يوسف اسماعيل زاده

كاسي،فاطمه،راهنما , اسماعيل زاده،يوسف،مشاور

باور به اسطورة همزاد، همواره در فرهنگ‌ها و افسانه‌هاي ملل مختلف، به شكل‌ها و تعابير گوناگوني وجود داشته است. عموماً در باورهاي عاميانه همزاد، جن و يا جسمي نامرئي دانسته شده است كه از زمان به‌دنيا آمدن هر فرد او را همراهي مي‌كند. در اواخر قرن هيجدهم ميلادي با راه‌يابي اين اسطورة درگير با ذهن بشر به ادبيات غرب، اسطورة همزاد جدا از باورهاي عاميانه، تعابيري روانشناختي به خود گرفت. اتو رنك روانكاو اتريشي نخستين كسي بود كه به صورت عميق به مطالعه و بررسيِ عميق جنبه‌هاي اسطوره‌اي، ادبي، روانشناختي و... همزاد پرداخت. در ايران صادق هدايت با تأثيرپذيري از آثار غربي، به اسطورة همزاد در آثار خود توجه داشته است. اما وي در رمان بوف كور توانسته است در زمينة درون‌ماية همزاد گامي فراتر از آثار غربي بردارد؛ در بوف كور وجود شخصيت‌هايي با هويت يكسان، نمايانگر تعدّد همزاد يك فرد است و تمامي شخصيت‌ها سايه و همزاد يكديگر دانسته شده‌اند كه نتيجة آن ايستايي جامعه در قرون مختلف و عدم وجود تاريخ در آن جامعه است. پژوهش حاضر با هدف بررسي و تحليل اين رويكردِ نوي صادق هدايت به همزاد با عنوان «همزادان» در بوف كور و سه رمان ديگر يكليا و تنهايي او، ملكوت و پيكر فرهاد كه از بوف كور تأثيرپذيرفته‌اند، صورت گرفته است. پس از بررسي اسطورة همزاد و همزادانِ هر چهار رمان در بخش‌هاي جداگانه، در پايان با توجه به شرايط سياسي و اجتماعي عصر نويسنده به پيامد پديدة همزادان يعني بي‌تاريخي و راه‌حل آن جهاني‌شدن و شرق‌وغرب‌شناسي به عنوان راهكاري مصالحت‌آميز براي ايجاد تغيير كه در آثار بررسي‌شده ردپاي آن را مي‌توان جست، پرداخته‌ايم.

98/07/09

منتخبي

56695