بررسي مقايسه‌اي استعاره‌ي احساسات در زبان‌هاي فارسي، كُردي و گيلكي در چهارچوب شناختي

Comparison of Emotion Metaphors in Persian, Kurdi and Gilaki on the Basis of Cognitive Linguistics

دكتري

زبان‌شناسي

مركز تحصيلات تكميلي پيام نور تهران

98/3/27

عالي

135ص.

بلقيس روشن

محمد راسخ مهند

ندارد

دارد

cognitive linguistics, conceptual metaphor, idealized cognitive models, correspondence model, Persian, Kurdi and Gilaki

آرزو نجفيان استاد مشاور

برخلاف ديدگاه سنتي كه استعاره را صرفاً آرايه‌اي ادبي مي‌دانست، زبان‌شناسي شناختي، آن‌را ابزاري قدرتمند در خدمت تفكر و شناخت مي‌داند. به نظر مي‌رسد كه استدلال و احساسات ما به صورت استعاري مفهوم‌سازي شده و سازمان مي‌يابند (ليكاف و جانسون، 1987). احساسات به عنوان وجه مهمي از تجربيات انسان در زبان‌شناسي شناختي مورد توجه قرار گرفته است. احساسات كه به صورت فردي تجربه مي‌شوند ماهيتي غيرملموس و شخصي دارند. بنابراين، استعاره مي‌تواند به عنوان ابزاري كارآمد تصوير روشني از احساسات را ترسيم نمايد. پژوهش حاضر در تلاش براي بررسي و مقايسه‌ي استعاره‌هاي خشم، عشق، نفرت، شادي و غم در سه زبان ايراني غربي يعني فارسي، كردي و گيلكي است. تحليل الگوي استعاري استفانوويچ (2006) براي جمع آوري داده‌ها مورد استفاده قرار گرفته است و نظريه استعاره‌ي مفهومي (ليكاف و جانسون، 1980) و ديدگاه فرهنگي كووچش (2005) به عنوان چارچوب تحليلي مورد استفاده قرار گرفته است.در اين پژوهش، فرم گفتاري اين سه زبان مورد بررسي قرار گرفته است. داده‌ها از طريق مصاحبه با گويشوران 65-45 سال صرف‌نظر از جنسيت، طبقه‌ي اجتماعي و تحصيلات انجام شده است. زبان‌هاي فارسي، كردي و گيلكي در مناطق وسيعي از كشور ايران تكلم مي‌شوند؛ اما داده‌هاي اين پژوهش به ترتيب از سه شهر تهران، سنندج و رودسر گردآوري شده است. پس از جمع‌آوري داده‌ها و استخراج استعاره‌ها و نگاشتهاي مربوط به هر حس و طبقه‌بندي آنها، اين عبارات استعاري و نگاشت‌ها با هم مقايسه¬¬¬ذشده‌اند.در اين بررسي شباهت‌ها و تفاوت‌ها در بيان استعاري احساسات مذكور در سه زبان فارسي، كردي و گيلكي مورد مطالعه قرار گرفته است. يافته ها نشان مي‌دهد كه بسياري از عبارات استعاري مبين خشم در اين سه زبان مشترك‌اند. اين شباهت‌ها مي‌تواند به دليل تجربيات مشترك انساني و استعاره‌هاي مفهومي جهاني باشد در حالي‌كه تفاوت‌ها مي‌تواند مربوط به فرهنگ باشد.

98/7/6

امامي

56579