۲۹۹۰پ

The editing manuscript of interpration of the holy qurʹan from Mohammad bin abdul razzaq danboli

دكتري تخصصي (Ph.D)

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۶/۱۱

عالي

۸۹۶ص.

پشت دار ، علي محمد

حاجي مزداراني ، مرتضي - محمدي بدر ، نرگس

بخش بزرگي از متون ديني به زبان فارسي، متون تفسير و ترجمه‌ي قرآن كريم است.از اين ميان متون تفسيري فارسي جايگاه مهم وقابل توجهي درتاريخ نثرفارسي دارند.بسياري ازاين تفاسير به صورت نسخه‌ي خطي در كتابخانه هاي مختلف ايران وجهان قراردارند.تصحيح اين نسخ به شناخت كامل متون تفسيري زبان فارسي كمك مي كند. محمدبن‌عبدالرزاق دنبلي از ادبا، علما و مفسران قرن سيزدهم قمري است . وي تأليفات متعددي دارد كه يكي از آن‌ها تفسير‌قرآن‌كريم به زبان فارسي است.نسخه‌هاي‌خطي آثار او در كتابخانه‌هاي مختلف كشور موجود است كه تاكنون معرفي نشده‌اند.نظربه منابعي كه از اين مفسر ياد كرده‌اند و همچنين تحقيق در آثار موجود او نشان مي‌دهد كه از مقام علمي و ادبي برخوردار بوده‌است. با ارائه‌ي اسناد موجود از زندگي و آثار اين عالم به معرفي نسخه‌ي‌خطي كتاب تفسيرفارسي او از جهات محتوايي ، سبكي وروش تفسير پرداخته‌ايم و متن منقح و مصححي از اين اثر به روش انتقادي بر اساس تنها نسخه‌ي خطي بازمانده از آن كه در كتابخانه‌ي مجلس نگهداري مي‌شود ارائه كرده‌ايم.دنبلي، تفسير خود را به اين جهت كه مطالعه‌كنندگان را از ساير منابع تفسيري بي‌نياز كند ترتيب‌داده‌است.اين تفسير روايي يا مأثور به زبان علمي ساده و روشن نوشته شده اما هر‌از گاهي مؤلف به آرايه‌هاي لفظي ومعنوي نيز توجه نشان‌داده‌است.ازوجوه اهميت اين كتاب مي‌توان به كميّت اثراشاره كرد كه تقريبا مشتمل بر تفسير يك‌سوم كل قرآن‌مجيد است. اين درحالي‌است كه در دوره‌ي فترت تفاسير، مخصوصاً فترت تفاسيرفارسي يعني قرن سيزدهم‌قمري تاليف‌يافته‌است. ازديگر وجوه اهميت كتاب اين است كه به زبان فارسي است ومؤلف آن شيعي دوازده امامي.تصحيح وتنقيح اين اثر مي‌تواند به شناخت ابعاد زبان وادبيات فارسي درحوزه‌ي متون‌تفسيري‌فارسي و تكميل شناخت سيرتحول وتطور تفاسيرفارسي قرآن مجيدبويژه در حوزه‌ي تفاسيرشيعي كمك‌كند.

۱۳۹۸/۲/۲۸

53506