۲۸۹۱پ

Ethical priorities of Nahj-al-Balagha

كارشناسي ارشد

اخلاق اسلامي

دانشگاه پيام نور تهران جنوب

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۶/۲۷

خوب

۱۴۸ص.

محمدي ، ناصر

پارسا ، عليرضا

۱۲۷-۱۳۰

Nahj-al-Balagha, social virtues, social vices, social ethic, ethical priorities

اخلاق اجتماعي از مهم ترين موضوعاتي است كه ارتباط آدميان را با خود، با جامعه و تاريخ مطرح مي‌سازد؛ زيرا جامعه مي‌تواند يك تمدّن را بسازد نه يك فرد، و اجتماع انساني پيوسته تاريخ را ساخته و به جلو برده است. از آنجايي كه در ميان اديان الهي، اسلام يك دين اجتماعي است و در آن آرمان‌ها و ايده‌هاي جمع‌گرا فراوان ديده مي‌شود. با اين كه نهج البلاغه يك كتاب اخلاقي محض نيست، ولي همانند نظام اخلاقي قرآن كريم،نسبت به ساير نظام هاي اخلاقي، از وسعت و گستردگي بيشتري برخوردار است، زيرا افزون براين كه انسان ها را در موارد فراواني، به تزكيه و تهذيب نفس سفارش مي كند و دربارة تمامي ابعاد زندگي فردي و اجتماعي، دستورالعمل اخلاقي دارد، روش هاي تربيت اخلاق فردي واجتماعي را نيز بيان كرده است.در جاي‌جاي نهج‌البلاغه،كه از مهم‌ترين منابع اين دين بوده؛ به اين مهم بسيار پرداخته شده و گاه و بيگاه جامعه و اجتماع مورد عتاب و خطاب واقع گرديده است. سقوط يك جامعه در نگاه امام علي(ع) به خاطر سقوط هنجارهاي اخلاقي و پيشرفت آن به‌خاطر همين هنجارهاست. اين گونه گزينه‌ها در كتاب عظيم نهج البلاغه بسيار است و ما در اين رساله مي‌كوشيم تا بسترهاي ترسيم شده از ديدگاه امام علي (ع) را در زمينه‌ي اخلاق اجتماعي به اختصار بيان نماييم. همينطور اصولي كه براي اعتلاي جامعه و حركت و رشد تعالي جامعه اسلامي خطرناك است و بايد از آنها دوري كرد و مواظب ترك اوامر معروف در جامعه باشيم، بيان كرديم. در ادامه براساس كتاب بزرگ و عظيم نهج البلاغه، اخلاق اجتماعي كه طبق اين اصول در جامعه گسترش مي يابد را مورد بررسي قرار داديم. در فصل اول پايان نامه به بررسي اهداف و پيشينه تحقيق وتعاريف اخلاق و تقسيم بندي آن پرداخته شده است. در فصل دوم ابتدا مهمترين فضايل اصول اخلاقي اجتماعي كه در جامعه بيشترين اهميت را در برقراري ارتباط اجتماعي و تعاملات انساني دارد با توجه به تاكيدات حضرت علي (ع) ، مورد بررسي قرار گرفته است. هر اصل اخلاق اجتماعي به همراه يكسري زير مجموعه هاي اخلاقي كه در ارتباط با همان اصل ،كه بيشترين تاكيد در نهج البلاغه به آن اشاره شده است در اين جا مطرح شده است. در فصل سوم به بررسي رذايل اخلاقي اجتماعي بر اساس اصولاجتماعي كه بيشترين سفارش را حضرت علي (ع) در ترك آن براي اصلاح امور جامعه وگسترش خلق نيكو در روابط اجتماعي دارد ، پرداخته شده است. كه به طور خلاصه ابتدا اصولي كه باعث گستگي و تيرگي روابط اجتماعي مي شود و در نهج البلاغه به آن اشاره شده است ، مطرح گرديده و براي هر اصل ، بندهاي از رذايل اخلاق اجتماعي كه باعث از بين رفتن روابط اجتماعي مي شود، بيان شده است. اصول اخلاقي عنوان شده در اين پايان نامه با بررسي كتب سيره نبوي و فرهنگ روابط اجتماعي به دست آمده است كه بيشترين اثر را در روابط و تعامل اجتماعي دارد، انتخاب شده و به همراه بيشترين تاكيد حضرت علي (ع) و سفارش ايشان در خطبه ها و حكمت هاي ايشان در نهج البلاغه كه اهميت آن اصل را نشان مي دهد. در فصل سوم از مهمترين رذايل اخلاقي كه در حيطه روابط اجتماعي بيشترين آسيب را از نظر حضرت علي (ع)دارد ، انتخاب شده وراه هاي درمان آن براي رهايي از اين خصوصيات ناپسند بيان شده است .

۱۳۹۸/۲/۷

52529