۱۳۹۷ ۸ق۸و ۹۷۰۶ BP

كارشناسي ارشد

الهيات گرايش فقه و حقوق اسلامي

پيام نور ساري

۱۳۹۷

۹۷/۰۶/۱۴

85ص

دكتر حسن مبيني

دكتر سيد علي هاشمي خان عباسي

قاعده بيّنه يكي از قواعد فقهي عام است كه در فقه و حقوق، خصوصاً در ابواب قضا و شهادات، كاربرد زيادي داشته و در قوانين قضائي بعنوان يكي از مهمترين دلائل اثبات دعوا و در گذشته و حال، نقش بسيار موثري در فيصله دادن به دعاوي مطرح بوده است.علاوه بر روايات فراواني كه از پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) در تاييد اين قاعده وجود دارد، اجماع فقها و بناي عقلا نيز آن را تاييد مي نمايد. طبق اين قاعده هر كس مدعي حقي بر عهده ديگري باشد، در صورتي كه مدعي عليه، منكر ادعاي او گردد، بر مدعي است كه بيّنه اي در تاييد ادعاي خود اقامه نمايد، در غير اين صورت، تنها مي تواند، منكر را سوگند دهد؛ و هرگاه منكر بر عدم صحت ادعاي مدعي، سوگند ياد نمود، ادعاي مدعي ساقط شده و منكر تبرئه مي گردد. البته بر اين قاعده تخصيصاتي مانند: موارد لوث، حدود و غيره وجود دارد كه در اين موارد طبق قاعده بيّنه عمل نمي گردد، اگرچه پس از بحث و بررسي دقيق و مفصل معلوم مي شود كه برخي از اين مواردي كه به عنوان استثناء بر قاعده بيّنه بيان شده اند، واقعاً استثناء بر اين قاعده نيستند.

52429