۲۳۲۳۸پ

The relationship between Social Support, Social Health and Mental Health Literacy with Mental Health of Hemodialysis Patients in Tehran in 1395

كارشناسي ارشد شيمي

روان‌شناسي گرايش: روان‌شناسي عمومي

مركز تهران جنوب , كتابخانه مركزي دانشگاه پيام نور استان تهران

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۰۳/۲۸

بسيارخوب

۱۱۸ص

احمد عليپور

مجيد صفاري‌نيا

۱۰۳-۱۰۸ص

Hemodialysis patients, Mental health, Social support, Social health, Mental health literacy.

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

بيماران همودياليزي به دليل درگيري طولاني‌مدت و در بيشتر موارد بدون پايان با بيماري خويش با احتمال بيشتري عوارض روحي و رواني آن را نشان مي‌دهند و سلامت روان آن‌ها در اثر پيامدهاي بيماري دستخوش كمبودهايي مي‌شود. در تحقيق حاضر، با استفاده از نظريۀ شناختي اجتماعي بَندورا تأثير همزمان متغيرهاي "حمايت اجتماعي"، "سلامت اجتماعي" و "سوادِ سلامت روان" بر سلامت روان اين بيماران مورد بررسي قرار گرفته‌ است. تحقيق با روش توصيفي ـ همبستگي در بين كليه بيماران همودياليزي شهر تهران در سال 1395 انجام شد (حدود 8000 نفر)، كه 90 نفر از آنان (45 نفر مرد و 45 نفر زن) با روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند و به پرسشنامه‌هاي تحقيق پاسخ دادند. پايايي پرسشنامه‌ها با ضريب آلفاي كرونباخ سنجيده شد، و براي پرسشنامۀ سلامت روان (81/0) ، پرسشنامۀ تركيبي حمايت اجتماعي (87/0)، پرسشنامۀ سلامت اجتماعي (90/0) و پرسشنامه سوادِ سلامت روان (87/0) به دست آمد و براي تحليل فرضيات تحقيق از آزمون‌‌هاي همبستگي پيرسون، آزمون t مستقل و رگرسيون چندمتغيره استفاده شد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهند بيش از دوسوم پاسخگويان (8/67 درصد) درجه خفيفي از اختلالات و آسيب‌هاي رواني را نشان مي‌دهند، كه سهم افسردگي و اضطراب بيشتر است. مقياس حمايت اجتماعي در 6/55 درصد پاسخگويان مطلوب و در 4/44 درصد بقيه نامطلوب ارزيابي شد. مقياس سلامت اجتماعي 1/41 درصد از پاسخگويان كمتر از متوسط، 7/56 در حد متوسط و فقط 2/2 درصد از پاسخگويان بالاتر از متوسط ارزيابي شده‌اند. نمره سوادِ سلامت روان 3/83 درصد پاسخگويان در حد متوسط و 7/16 درصد نيز پايين‌تر از متوسط است. نتيجۀ رگرسيون چندمتغيره نشان مي‌دهد كه متغيرهاي مستقل 1/26 درصد تغييرات متغير وابسته را تبيين مي‌كنند، به‌عبارت‌ديگر با يك انحراف استاندارد تغييرهمزمان در سه متغير حمايت اجتماعي، سلامت اجتماعي و سوادِ سلامت روان، متغير سلامت روان به‌صورت مستقيم حدود 26/0 تغيير مي‌يابد. آزمون فرضيات دو متغيرۀ تحقيق نشان مي‌دهد كه بين همه متغيرهاي تحقيق (به استثناء حمايت عاطفي و سواد سلامت روان) به‌صورت دوبه‌دو همبستگي مثبت و معنادار وجود دارد. تفاوت ميانگين سلامت روان افراد شركت‌كننده در اين تحقيق برحسب جنسيت، و تفاوت ميانگين متغير سوادِ سلامت روان افراد برحسب تحصيلات از نظر آماري معنادار بوده و در مورد ساير متغيرها برحسب جنسيت يا تحصيلات تفاوت معناداري مشاهده نشد. علي‌رغم حمايت بسياري از خانواده‌ها و افراد نزديك به بيماران همودياليزي از آنان، و نيز تلاش‌ها و كمك‌هاي انجمن حمايت از بيماري‌هاي كليوي و حمايت از بيماران خاص وضعيت روحي و رواني و حتي سلامت جسمي بسياري از اين بيماران چندان مطلوب نيست. دادن اطلاعات و آگاهي‌هاي لازم به آحاد جامعه در زمينه مسائل مبتلابه بيماران دياليزي و نيز ارتقاي سوادِ سلامت روان افراد جامعه پيشنهاد مي‌شود.

۱۳۹۷/۱۲/۲۶

51668