۱۳۲

Zahiroddowleh Cemetery Period of Qajar and Pahlavi

كارشناسي ارشد

تاريخ گرايش: ايران دوران اسلامي

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

1396-1397

۱۳۹۶/۱۰/۳۰

بسيار خوب

۲۶۹ص

نوروزي، جمشيد

برومند، صفورا

۲۴۲-۲۵۰ص

Zahir Al-Dawlah Cemetery, Tombstone, Qajar, Pahlavi. Okhowat association

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

سنگ قبور و كتيبه‌ها به‌عنوان بخشي از اسناد تاريخ فرهنگ و هنر ايران و يكي از منابع دست‌اول و مهم تاريخي به شمار مي‌آيند كه داراي تنوع نقوش تزئيني و نمادين همچنين انواع خطوط و عبارات كنده‌شده بر روي سنگ‌ها هستند و حتي جنس و نوع سنگ به‌كاررفته مي‌تواند عامل مهمي براي پژوهش بر روي فرهنگ و اقوام و اصناف مختلف باشد از اين طريق مي‌توان به اطلاعات مختلف تاريخ سياسي، نظامي، اجتماعي فرهنگي و هنري در تهران دوره قاجار و پهلوي دست‌يافت. بدين منظور در نظر است به پژوهش در يكي از اين گورستان‌هاي مهم تاريخي اواخر دوره قاجار كه در تهران منطقه شميرانات، خيابان دربند در كوچه‌اي به نام ظهيرالدوله قرار دارد بپردازيم. مطابق سنگ قبور موجود، به نظر مي‌رسد اين مكان قبل از خاك‌سپاري علي‌خان دولوي قاجار رجل متنفذ سياسي،درويش‌مسلك باغ بوده و پس از خاك‌سپاري او در سال 1342 ق تبديل به گورستان شده است. ازآنجاكه گورستان‌هاي تاريخي به دليل توسعه¬ي فضاهاي شهري در سال‌هاي متوالي در معرض ويراني قرارگرفته‌اند اين مطالعه داراي اهميت فراوان است و به شناخت بخشي از تغييرات كالبدي شهر تهران و آگاهي از محل خاك‌سپاري برخي از شخصيت‌هاي نامور در عرصه‌هاي مختلف رسيد. اين پژوهش با تكيه‌بر منابع تاريخي، اطلاعات اسناد در آرشيو كتابخانه‌ها، پژوهش ميداني بر روي نوشته سنگ‌قبور، كتيبه¬ها و عناصر كالبدي به شيوه توصيفي-تحليلي و آماري انجام‌شده است. نتيجه عمده آن است كه اين گورستان در اواخر دوره قاجار تأسيس و در عهد پهلوي به اشتهار و رونق اجتماعي رسيده و محل تدفين گروهي با ديدگاه اجتماعي، سياسي و مذهبي يكسان است و علامت روي سنگ قبور نشانگر ديدگاه‌هاي سياسي، مذهبي و فعاليت اجتماعي آنان است. علي‌رغم شكايات افراد كوي ظهيرالدوله و ممانعت‌هاي دفن بيش از 70 درصد مدفونين از سال 1330 تا 1359 در اين گورستان به خاك سپرده‌شده‌اند.

۱۳۹۷/۱۰/۲۹

پيام نور پاكدشت

49961