پ.م.ك.۱۵۷۰

Evaluation of morpholphysiological characteristics of wild chickpea Genotypes

كارشناسي ارشد

كشاورزي - زراعت

مركز كرج

۹۵

۹۵/۰۶/۱۵

عالي

۸۸ص.

پوراسمعيل فوشازده، معصومه

اسيلان، كمال سادات

ص:۷۹-۸۸

پ استاد راهنما پوراسمعيل فوشازده، معصومه , پ استاد مشاور اسيلان، كمال سادات

تنوع ركن اصلي هر برنامه اصلاحي مي¬باشد و گزينش براي يك صفت خاص زماني ميسر است كه براي آن صفت تنوع مطلوبي در جمعيت يا ژرم¬پلاسم مورد مطالعه وجود داشته باشد. كاهش تنوع ژنتيكي موجب آسيب¬پذيري شديد محصولات زراعي در برابر تنش¬هاي محيطي آفات و بيماري¬ها و در نتيجه كاهش عملكرد مي¬شود. خويشاوندان وحشي بخش جدايي¬ناپذير و سازنده خزانه ژني گياهان زراعي هستند كه در پيشبرد برنامه اصلاح ارقام گياهي جديد و سازگار به تنش¬هاي زيستي و غير زيستي از اهميت فراواني برخوردار هستند. اين تحقيق با هدف بررسي تنوع صفات مورفولوژيكي، زراعي، فنلوژيكي و فيزيولوژيكي برخي گونه¬هاي نخود وحشي يكساله با گونه زراعي به اجرا درآمد. به اين منظور آزمايشي در قالب طرح كاملاً تصادفي با 10 تيمار و 4 تكرار متشكل از 4 گونه نخود (C. echinospermum, C. reticulatum, C. arietinum, C. bijigum) در گلخانه بخش تحقيقات ژنتيك و ذخائر توارثي گياهي در مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر در سال 94-93 به اجرا درآمد. از 40 صفت مورفولوژيكي زراعي مختلف يادداشت¬برداري به عمل آمد. بر اساس نتايج به دست آمده بيشترين شاخص شانون در ميان صفات كيفي براي صفت شكل دانه و شكوفايي نيام به دست آمد و در ميان صفات كمي طول برگچه با ضريب تغييرات 37/69 بيشترين ميزان تنوع را داشت. نتايج مربوط به آناليز واريانس صفات مختلف نشان داد كه اختلاف معني¬داري در سطح احتمال 1 درصد بين ژنوتيپ¬ها از نظر كليه صفات مورفولوژيكي و بيوشيميايي و صفات فيزيولوژيكي نظير درصد اتلاف آب نسبي، درصد ميزان آب حفظ شده در برگ بريده و سطح برگ وجود داشت و از نظر صفات محتواي آب برگ و سطح برگ ويژه اختلاف معني¬دار در سطح احتمال 5 درصد ديده شد. كمترين ميزان محتواي آب برگ و آب حفظ شده در برگ بريده شده در گونه C. bijigum مشاهده شد و بيشترين ميزان فنل كل در گونه C. bijigum مشاهده شد. سطح برگ و سطح برگ ويژه و محتواي فنل كل در ميان ژنوتيپ¬هاي گونه C. reticulatum از تنوع قابل ملاحظه¬اي برخوردار بود. ميانگين ميزان پروتئين در گونه زراعي و گونه C. bijigum 21 درصد، در گونه C. reticulatum 18 درصد و در C. echinospermum 17 درصد بود. اين نتايج نشانگر اين است كه تنوع قابل ملاحظه¬اي از نظر صفات مورد بررسي بين گونه هاي مختلف نخود هاي وحشي يكساله با گونه زراعي وجود دارد كه مي توان از آن براي پيشبرد اهداف اصلاحي مختلف بهره گيري نمود.

۹۷/۱۰/۲۴

كشت كار، زهرا

49907