PIR ۲۳۴

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

۹۷/۴/۱۳

۲۳۱ص.

پروين تاج بخش

فاطمه كاسي

تاج بخش،پروين،راهنما , كاسي،فاطمه،مشاور

پست مدرنيسم به عنوان يك شيوة تفكر، يكي از مهم¬ترين اتفاقات در عرصة انديشه و فلسفه است كه بر تعيين روند زندگي جوامع بشري بسيار تأثيرگذار بوده است. اصطلاح پسامدرن در ادبيات داستاني به آثاري اطلاق مي¬شود كه ويژگي¬هايي نظيرعدم قطعيت، تناقض، پارانويا، عدم انسجام و... در آن¬ها نمود بارزي داشته باشد. دو رمان «هزار ويك شب نو» و «پريباد» از محمدعلي علومي از جمله آثاري هستند كه عناصر ياد شده و مؤلفه¬هايي چون بينامتنيت، نقيضه، مرگ مؤلف، زمان پريشي، داستان¬هاي تودرتو و... در آن¬ها كاربرد فرواني دارد. هزار و يك شب نو، نقيضه¬اي است بر داستان¬هاي عريض و طويل و مبالغه¬آميز هزار و يك شب كه در آن خبري از داستان¬هاي افسانه¬اي طولاني نيست و تنها به گفتن چند روايت كوتاه بسنده شده است. آنچه در «هزار و يك شب نو» با آن روبرو هستيم واقعيت¬هاي زندگي امروزي است كه با رنگي از طنز و تخيل بازگو مي¬شوند. هدف علومي از به كار بردن عناصر طنز در اين اثر، تنها شاد كردن مخاطبان خود نيست وي خواننده را در ميان فضاي طنز با انتقادهاي سياسي و اجتماعي و فرهنگي روبرو مي¬سازد و او را به تفكري عميق وا مي¬دارد. پريباد روايتي است اسطوره¬اي از شهري كه يك شبه نيست و نابود شد. علومي در اين رمان رويكردي جدي در استفاده از داستانهاي عاميانه و افسانه¬هاي كهن دارد. از موضوعات مطرح شده در اين اثر اشاره به استعمار بيگانگاني است كه طي ساليان متمادي از ايران بهره¬كشي نموده¬اند. علومي در اين رمان شهري را به تصوير مي¬كشد كه در چنگال سلطه استعمارگران گرفتار آمده و آنها به منظور دست يافتن به منابع سرشار آن دست به ازبين بردن قدرت¬هاي محلي و مقاومت¬هايي مي¬زنند كه در جهت مقابله با آن¬ها شكل گرفته¬اند. با توجه به اشراف و آگاهي بالاي علومي درباره فرهنگ مردم و اسطوره، مي¬توان نشانه¬هايي از توجه خاص اين نويسنده به تاريخ معاصر ايران و فرهنگ مردم را در اين اثر جستجو كرد كه به گونه¬اي تمثيلي و در قالب داستان¬هاي اسطوره¬اي روايت مي¬شوند. از جمله ظرايفي كه علومي در اين اثر به واكاوي آن مي¬پردازد موضوع تضاد ميان دنياي قديم و دنياي جديد است. داستان اين رمان از ابتدا در دنياي قديم در جريان است تا اينكه با ورود مظاهر جهان جديد در ايران مثل سينما، موسيقي، مد و فشن مقدمات اين تضاد در شهر فرضي پريباد شكل مي¬گيرد. پژوهش حاضر به بررسي شيوة به-كارگرفتن مؤلفه¬هاي ادبيات پسامدرن دراين دو اثر مي¬پردازد.

۹۷/۹/۱۷

منتخبي

49457