چكيده
نخود با نام علمي سيسر آريتينيوم، در بين حبوبات از نظر سطح زير كشت جايگاه ويژه¬اي دارد. به دليل داشتن املاح، پروتئين و ويتامين¬هاي مختلف از اهميت بسياري در جيره غذايي برخوردار است. بيماري پژمردگي فوزاريومي نخود ناشي از قارچ فوزاريوم اكسسپوريوم يكي از مهمترين بيماري¬هاي اين محصول در ايران مي¬باشد. در حال حاضر مهمترين و موثرترين روش براي كنترل اين بيماري مهم استفاده از ارقام مقاوم يا متحمل مي¬باشد، كه جايگاه ويژه¬اي را به خود اختصاص داده است. لذا در اين تحقيق طي آزمون¬هاي مقايسه¬اي، واكنش 6 رقم كشت رايج نخود، نخود نخود چيني، دانه درشت محلي ياسوج، دانه ريز محلي ياسوج، سياه، كرمانشاهي و گرد و صاف اقليد استفاده شد. اين پژوهش در قالب طرح كاملا تصادفي با 3 تكرار انجام پذيرفت. ميانگين مقاومت ارقام با استفاده از روش آنواي يكطرفه از طريق آزمون چند دامنه اي دانكن در سطح احتمال 5 درصد مورد ارزيابي قرار گرفت. ميزان مقاومت ارقام مختلف بر اساس پارامترهاي رشد گياهان از نظر اندام هوايي و زير زميني مورد مقايسه قرار گرفتند. بدين صورت مقاومت ارقام در 5 گروه: مقاوم، نيمه مقاوم، متحمل، نيمه حساس و حساس دسته بندي شدند. نتايج نشان داد كه هيچ كدام از ارقام كشت رايج، مقاومت كاملي به بيماري پژمردگي فوزاريومي ندارند. با افزايش ميزان آلودگي خاك از 25/0 تا 25/2 گرم/كيلوگرم، ميزان رشد در اندام هوايي و زير زميني كليه ارقام كاهش يافت. درقبال 2 گرم /كيلوگرم از قارچ عامل بيماري نخود چيني كمترين رشد را از خود نشان داد و به عنوان حساس¬ترين رقم اعلام گرديد. ميزان مقاومت نخود دانه ريز ياسوج از تمامي ارقام بيشتر بود چرا كه با درصد رشد طولي 13/85 در اندام هوايي به عنوان رقم نيمه مقاوم معرفي شد. نخود سياه، دانه درشت محلي ياسوج و نخود كرمانشاهي از نظر رشد در اندام زير زميني در محدوده¬ي رشد 50-25 درصد رشد قرار گرفتند و به عنوان ارقام نيمه حساس گزارش شدند.
