۱۱۶

Analysis Of The Structure and the Content of Iqbal Lahouri’s Javidnameh by Comparision with Hakim Sanaee’s Seiral Ibad

كارشناسي ارشد

ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

۱۳۹۵

۱۳۹۵/۶/۸

عالي

137ص .: جدول

حاجي مرزداراني، مرتضي

پيامني، بهناز

۱۳۲-۱۳۵ص

Sanaee, Seir Al Ibad, Iqbal Lahuri, Javid Nameh, ascension

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

منظومه ي “سيرالعباد” حكيم سنايي و “جاويد نامه”علامه اقبال لاهوري جزو عالي ترين معراج نامه هاي ادبيات فارسي محسوب مي شوند . مثنوي سيرالعباد حكيم سنايي جزو اولين معراج نامه هايي است كه سفر سالك را به كرات آسماني و نه فلك به تصوير كشيده است و پس از چند قرن علامه اقبال لاهوري تنها كسي است كه در مثنوي “ جاويد نامه “ به پيروي از حكيم سنايي در سفر خيالي خود به كرات آسماني و افلاك با كمي تفاوت در جزئيات به آن اشاره كرده است . هر دو منظومه در قالب مثنوي و از نوع آثار تعليمي _ عرفاني است كه رنگ و بوي اخلاقي ، فلسفي و ديني به خود گرفته است . در اين دو منظومه كه از نوع سفر نامه هاي خيالي و رؤيايي است ، سفر سالك با راهنمايي پير دانايي آغاز مي شود . در اين منظومه ي سيرالعباد “ نفس عاقله “ يا عقل مستفاد ، پير و راهنماي حكيم سنايي و در منظومه ي جاويد نامه ، “مولانا جلال الدّين محمد بلخي” ، پير و راهنماي اقبال لاهوري است . اقبال در سفر خيالي خود به افلاك “ مولانا “ را جايگزين “ عقلِ “ سنايي كرده است و معتقد است كه براي يك سفر روحاني به عالم بالا ، تنها عقل كافي نيست بلكه نيرو محركه ي ديگري به نام “ عشق “ نيز لازم است همان كه مولانا جامع آن است يعني جامع “ عقل و عشق “ ؛ براي همين است كه اقبال در سرتاسر جاويد نامه از مولانا به عنوان انسان كامل ياد مي كند . از اين رو تجزيه و تحليل جايگزيني “ مولانا “ در جاويدنامه ي اقبال به جاي “ عقلِ “در سيرالعباد سنايي در اين اثر از مواردي است كه مورد بحث قرار گرفته است .

۱۳۹۷/۹/۱۰

مركز پاكدشت

49159