PIR‌ ۲۳۱

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

۹۷/۰۶/۱۹

۱۷۷ص.

مريم حيدري

پروين تاج بخش

Child literature , Childrenʹs poetry , family , father

حيدري،مريم،راهنما , تاج بخش،پروين،مشاور

اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي به بررسي نقش و جايگاه پدر در اشعار كودكان مي¬پردازد. اشعار منتخب به دو دوره قبل و بعد از انقلاب، تقسيم شده‌اند. از دوره‌ي اول اشعار ايرج ميرزا، نيما يوشيج، پروين دولت¬آبادي، عباس يميني¬شريف و محمود كيانوش، و از در دوره‌ي دوم، اشعار مصطفي رحماندوست، جعفر ابراهيمي (شاهد)، ناصر كشاورز، افسانه شعبان¬نژاد، اسدالله شعباني، مريم اسلامي، شكوه قاسم¬نيا، مهدي وحيدي¬صدر و قيصر امين¬پور بررسي شده است. مجموعاً 97 شعر، كه اشاره¬ي مستقيم به پدر و حضور او در خانواده داشتند، برگزيده شدند. بررسي نشان مي‌دهد در دوره‌ي دوم، به جايگاه پدر در شعر كودك، توجه ويژه¬اي شده است. اشعار انتخابي بر اساس خصوصياتي چون سيماي ظاهري، روحيات و رفتار پدر همچنين نقش و كاركرد اقتصادي، تربيتي و عاطفي او در خانواده، مورد بحث و بررسي قرار گرفته¬اند، كه 75 درصد اشعار به نقش عاطفي، 60 درصد به نقش اقتصادي و در نهايت 15 درصد اين اشعار، به نقش تربيتي پدر در خانواده اشاره مي¬كنند. نقش عاطفي پدر در اشعار بعد از انقلاب، بسيار پررنگ است و تأثيرگزارتر از ديگر نقش¬هاي او ديده مي¬شود. سيماي ظاهري پدر در خانواده، در اين اشعار قابل توجه است. دست¬هاي پينه¬بسته و چاك چاك، ظاهر خسته¬، چين و چروك صورت و همچنين مو و ريش سپيد او، نمودي بيروني از تصوير پدر در شعر كودك به شمار مي¬آيد كه در ميان شاعران پيشگام، به اين نمود توجه تامّي شده است. او در مشاغلي چون كشاورزي، كارگري، آهنگري، كارمندي و... شخصي زحمتكش، توانا و قابل اعتماد به تصوير كشيده شده است. پدر با روحيات و اخلاق¬هايي چون تعهد، مهرباني، شوخ¬طبعي، حمايتگري، حسن¬خلق، مسؤوليت¬پذيري، صبر و توجه به نيازهاي كودك، حضوري مستمر در اشعار كودك دارد. حضور پدر در لالايي-هاي مصطفي رحماندوست و ناصر كشاورز را نمودي از نقش عاطفي او در خانواده مي¬توان شمرد و بيانگر اين مهم است كه پدر همراه با مادر، نقش مهمي در رشد و پرورش عاطفي و تربيتي كودك به عهده دارد. پدر در اشعار كودكانه¬ي دفاع مقدس نيز، با وجود غيبت و حضور كمرنگ در خانه، نقش عاطفي¬ بسيار پررنگي دارد.

۹۷/۰۹/۰۶

منتخبي

49077