۲۷۸۹پ

The Servey Of Military Structure Changes In Timurids Era

دكتري تخصصي (Ph.D)

تاريخ - ايران بعد از اسلام

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۳/۹

خوب

۲۷۳ص.

رضوي ، سيد ابوالفضل

خسرو بيگي ، هوشنگ - طهماسبي ، ساسان

۲۵۰-۲۶۰

Teimurid, Military aristocracy, Emirs Joghtai, bureaucracy

پس از برافتادن ايلخانان، مدعيان حكومت و اميران خاندان هاي مغول در ايران، هر كدام به بهانه‌اي عَلَم جنگ برافراشتند. تيمور يكي از اين مدعيان قدرت بود كه پس از چندي توانست با نبوغ نظامي و بهره‌‌‌مندي از شرايط و اوضاع آشفته آن دوره، پله‌هاي ترقي را يكي پس از ديگري طي نموده و بر رقباي خود فائق آيد. تلاش وي براي به دست آوردن قدرت، منجر به نبردهاي خونيني شد كه حتي نشستن بر مسند حكومت نيز نتوانست شعله آن را خاموش كند. عصر تيمور، دوران فتوحات و تكوين امپراتوري بود و حسب ضرورت‌هاي موجود، طبيعي مي‌نمود كه سپاهيان و اشراف نظامي نقش پررنگ‌تري در ساختار قدرت داشته باشند. در عهد فرمانروايي شاهرخ، نظر به ويژگي‌هاي شخصيتي وي و ضرورت نهادينه شدن ساختار قدرت، نوعي دگرگوني ساختاري در ماهيت و نحوه اعمال قدرت جانشينان تيمور به وقوع پيوست كه مي‌توان آن را نمود عبور امپراتوري تيموري از قدرتي با گفتمان غالب نظامي به قدرتي با ساختار مدني- نظامي قلمداد كرد. در پرتو دگرگوني مذكور به نظر مي‌رسد براي نخستين‌بار در تاريخ ايران، امرا و عناصر نظامي با پرداختن به فعاليت‌هاي اداري و اجرايي- به عنوان كاركرد هميشگي اهل قلم در ايران- از كاركردهاي صرف نظامي و مواضع هميشگي اهل شمشير، فاصله گرفته‌اند. در همين راستا، نوشتار پيش رو با رويكرد توصيفي- تحليلي، ضمن تأملي بر ساختار اداري عصر تيموريان و اهتمام به نزاع ميان اهل قلم و اهل شمشير، اين پرسش اصلي را مورد واكاوي قرار مي‌دهد كه: دگرگوني ساختار سياسي و نهادينه شدن قدرت تيموريان در عصر شاهرخ و جانشينانش بر جايگاه و كاركرد امراي نظامي اين عهد چه تاثيري گذاشته است؟ دستاورد پژوهش حاكي از اين است كه در پرتو شخصيت محافظه‌كار و واقع‌گراي شاهرخ و نهادينگي قدرت، ساختار اداري تقويت شد؛ به نحوي كه برخي از اميران به امور اجرايي و ديواني روي آوردند و تجربه سياسي جديدي را در تاريخ ايران دوره‌ي ميانه رقم زدند.

۱۳۹۷/۸/۱۲

48676