چكيده
خواص دارويي بسيار متنوعي براي گياه دارويي وج با نام علميAcorus calamus ذكر شده است. با توجه به اينكهاين گياه اخيراً در ايران بازيابي شده، مطالعه تركيب شيميايي اسانس آن اهميت زيادي دارد. اين پژوهش به منظور شناسايي، توصيف و مقايسه تركيبات شيميايي اسانس ريزوم 3 جمعيت از اين گياه انجام شد. اندام زير زميني سه جمعيت در زمان گلدهي كامل از رويشگاه هاي مختلف آنها واقع در استان مازندران (تالابهاي ارزفون، پلسك و الندان) جمع آوري شدند. اسانس گيري به روش تقطير با آب انجام شد و با استفاده از دستگاه هاي GC و GC-MSو تجزيه و شناسايي تركيبات شيميايي صورت گرفت. در مجموع 40 تركيب شيميايي در اسانس شناسايي شد كه براي اولين بار از ايران گزارش مي شوند.تركيبات اصلي تشكيل دهنده اسانس استخراج شده از ريزوم اين گياه 9 تركيب ، 1,4-cis-1,7-trans-Acorenone(8/10%-9/13%)،(Z)-Asarone(1/11%-18%)،1,4cis-1,7-cis-Acorenone(4/10%-3/14%)، Isoshyobunone(9/5%-6/9%)، Dehydroxyisocalamendiol(1/8%-8/16%)،β-Gurjunene(4/0%-7%)،α-Selinene(4/4%-5/5%)،Camphor(5/5%-7/9%)،Camphene (1/4%-4/7%) مي-باشند. تركيب اسانس سه جمعيت مطالعه شده از نظر كمي و كيفينسبت به يكديگر و همچنين نسبت به نمونه هاي خارجي تفاوت نشان دادند كه مي تواند بخاطر تفاوت رويشگاه اين جمعيت ها از نظر ارتفاع رويش از سطح دريا باشد.
