۲۶۵۷پ

Study of Structure Geology and role of these factors in the development of hot springs Ramsar

كارشناسي ارشد

زمين شناسي - زمين ساخت (تكتونيك)

دانشگاه پيام نور تهران شرق

۱۳۹۶

۱۶۸ص.

عليزاده سالو محله ، حسن

خلج ، محمد

۱۳۸-۱۴۸

Radon, Hot Springs, Intrusive masses

منطقه مورد مطالعه در شمال ايران در استان مازندران قرار دارد كه از جنوب توسط كوه‏هاي البرز و از شمال توسط درياي خزر و از غرب توسط شهرستان رودسر و از شرق توسط شهرستان تنكابن محدود شده است. اين منطقه از نظر موقعيت جغرافيايي در 36 درجه و 30 دقيقه تا 37 درجه عرض شمالي و 50 درجه و 30 دقيقه تا 51 درجه طول شرقي قرار گرفته است. محدوده شهرستان رامسر در شمال ايران يكي از مناطق با پرتوزايي طبيعي بالا در جهان مي‏باشد كه پرتوزايي طبيعي در اين منطقه باعث آلودگي منابع آب سطحي و زير زميني شده است. در اين چشمه‏ ها ميزان سديم، كلر، گوگرد و هيدروژن سولفوره بالا مي‏باشد كه غالبا اين چشمه‏ ها را گوگردي مي‏نامند. اين منطقه از نظر زمين ساختي در رشته كوه البرز قرار گرفته است و تحت تاثير فشار پليت ايران مركزي و فرورانش پليت عربي به زير اوراسيا مي‏باشد. آتشفشان‏هاي دماوند و كوه سبلان در مركز و غرب اين كمربند كوهزايي، گسله‏ هاي فعال مناطق با لرزه خيزي بالا و توده‏ هاي نفوذي جوان در منطقه و چشمه‏ هاي آبگرمي كه در منطقه وجود دارد، نشان دهنده فعاليت زمين ساختي منطقه مي‏باشد. در اين پژوهش ارتباط بين چشمه‏ هاي آبگرم منطقه با فعاليت‏ هاي زمين ساختي منطقه و ارتباط آن با توده‏ هاي نفوذي منطقه و گسله ‏هاي منطقه مورد بررسي قرار گرفت. گسله ‏ها مهمترين عامل سازنده ساخت هاي زمين‏ شناسي و ريخت‏ شناسي منطقه هستند. تراكم سامانه گسله هاي منطقه بسيار زياد است و از نوع ورقه‏ هاي راندگي هستند كه از شمال به جنوب حركت كرده ‏اند و شاخه‏ هايي از آنها در اثر تكرار راندگي جهت رانش به سمت شمال پيدا كرده ‏اند و به صورت گسله هاي پس راندگي جلوه گر شده ‏اند. در بخش هاي جنوبي راندگي‏ ها از جنوب به شمال است. به علت فاصله زياد توده‏ هاي نفوذي عكاپل و علم كوه با گسله هاي منطقه، كه در راستاي آنها چشمه ها به سطح زمين راه پيدا كرده اند، علت گرم شدن آب‏هاي چشمه‏ هاي مورد مطالعه نمي‏تواند توده‏ هاي نفوذي ذكر شده در منطقه باشد. براساس نمودار Giggen Bach نتيجه شده است كه منشا برخي از چشمه‏ هاي منطقه مورد مطالعه آب‏هاي سطحي است و به آب هاي عمقي ارتباطي ندارد و نمي‏تواند از منابع زمين گرمايي و هيدروترمال باشند. البته برخي از چشمه‏ هاي ديگر عميق تر بوده و احتمالا در ارتباط با فرورانش خزر و حركت پوسته و فعاليت شديد آن مي باشند. بر اساس آناليز‏هاي انجام شده مشخص شد كه ميزان راديواكتيويته در آب اين چشمه‏ ها بالاست. وجود مواد راديواكتيو در رسوبات قديمي چشمه‏ ها نشان مي‏دهد كه مواد راديواكتيو با عمر طولاني تري از چشمه‏ ها خارج شده كه همان راديوم است. در واقع در اين چشمه ها از واپاشي رادون، راديوم 226 حاصل مي شود. همانند برخي از نقاط ديگر جهان، در منطقه مورد مطالعه نيز گسله هاي فعال با حركت و لغزش خود موجب آزاد سازي رادون و واپاشي رادون به راديوم در آب چشمه هاي منطقه مي شوند، از آنجا كه واپاشي رادون به راديوم يك فرايند گرمازا است بنابراين موجب گرم شدن آب چشمه ها مي شود. به اين ترتيب در منطقه مورد مطالعه منشا گرماي آب چشمه ها، به دليل فاصله زياد چشمه ها با توده هاي نفوذي ارتباطي به گرماي توده هاي نفوذي علم كوه و عكاپل ندارد و به فعاليت گسله هاي منطقه مربوط مي شود.

۱۳۹۷/۶/۲۰

47784