پ.د.ش.۱

دكتراي تخصصي

شيمي تجزيه

پيام نورشيراز

۱۳۹۵-۹۶

۱۳۹۶/۱۰/۲۴

۱۹۸ص.

توللي، حسين

ديلمي راد، گوهر و علي معدلي

كتابنامه :ص.۱۸۴-۱۹۸

در تحقيق اول، طراحي و ساخت يك حسگر شيميايي رنگ سنجي، با استفاده از ليگاند سنتزي 2 و ʹ۲ [1 و 3 فنيلن بيس (هيدرازين كربو تيوآميد)]، براي اندازه گيري گزينش پذير كاتيون مس مورد توجه قرار گرفت . ساختار اين حسگر پس از سنتر توسط طيف بيني زير قرمز و روشهاي 1HNMR و 13CNMR شناسايي و تأييد شد . حد تشخيص در اندازه گيري مس 043/0 ميكرومولار مي باشد كه پائين تر از حد مجاز معرفي شده براي كاتيون مس در آب هاي آشاميدني مي باشد . محدوده خطي روش 1/0 تا 4/9 ميكرومولار بدست آمد. كمترين غلظت قابل تشخيص با استفاده از نوار‌هاي شناساگر بررسي گرديد. اين مقدار براي نوار شناساگر كاغذي ۶-۱۰ مولارو نوارهاي تهيه شده از صفحه TLC ۵- ۱۰ مولار بدست آمد. شيوه ي اتصال كاتيون مس با حسگر تهيه شده توسط طيف سنجي زير قرمز مورد بررسي قرار گرفت. نمونه هاي آب رودخانه و آب معدني با استفاده از حسگر تهيه شده، با تزريق مقادير مشخص از كاتيون مس و محاسبه ي در صدهاي بازيابي، مورد اندازه گيري قرار گرفتند. زمان پاسخ حسگر 30 ثانيه مي‌باشد و حسگر به محدوده ي pH 6 تا 10 قابل استفاده است. همچنين خواص ضد باكتريايي كمپلكس مس با ليگاند سنتز شده در مقابل عوامل بيماري زاي گياهي و انساني مورد بررسي قرار گرفت و مشخص شد كه اين كمپلكس در مقابل عوامل بيماري زاي گياهي حتي در غلظت هاي خيلي پائين (1/0 ميلي گرم بر ليتر) خواص ضد باكتري دارد. در تحقيق دوم، از اينديگوكارمين (۳و ʹ۳- دي اكسو- ۲و ʹ۲ بيس ايندوليدن-۵وʹ۵-دي سولفونيك اسيد)، به عنوان يك حسگر رنگ‌سنجي و فلورساني، براي شناسايي و اندازه گيري گزينش پذير كاتيون مس و آنيون هيدروژن فسفات در محيط 1:4 آب/DMSO، استفاده شد. حد تشخيص براي اندازه گيري كاتيون مس به روش رنگ سنجي 43/2 ميكرومولار بدست آمد. نسبت استوكيومتري به صورت 1:2 (فلز : ليگاند )و ثابت تشكيل آن mol-2L2 ۱۰ ۱۰ ×42/3 بدست آمد . كمپكس مس با اينديگوكارمين سپس به عنوان يك حسگر فلورساني خاموش – روشن ، و همچنين حسگر رنگ سنجي در اندازه گيري آنيون هيدروژن فسفات به كار رفت . حد تشخيص اندازه گيري هيدروژن فسفات به روش فلورساني و رنگ سنجي به ترتيب 071/0 و 46/1 ميكرومولار به دست آمد. حسگر پيشنهادي گزينش پذيري بالايي نسبت به آنيون هيدروژن فسفات در حضور سايرآنيون ها و همچنين ساير گونه هاي فسفات نشان مي دهد. اين حسگر به طور موفقيت آميزي براي اندازه گيري در صد P2O5 در نمونه كود شيميايي مورد استفاده قرار گرفت . در تحقيق سوم، كمپلكس مس با اينديگو كارمين به عنوان يك حسگر گزينش‌پذير در اندازه‌گيري گزينش پذير دو مولكول مهم زيستي، سيستئين به روش فلورساني و آسكوربات به روش رنگ‌سنجي، در محيط ۱:۴ آب/DMSO مورد استفاده قرار گرفت. حد تشخيص روش، در اندازه‌گيري سيستئين، ۰۷/۰ ميكرومولار و در اندازه‌گيري آكوربات ۸۸/۰ ميكرومولار مي‌باشد. دامنه‌ي خطي روش‌هاي فلورساني و رنگ، سنجي در اندازه‌گيري سيستئين و آسكوربات، به ترتيب ۷۶/۰ – ۹۱/۲۶ ميكرومولار و ۹۹/۷ – ۹۳/۱۰۲ ميكرومولار مي‌باشد. روش پيشنهادي در اندازه‌گيري سيستئين و آسكوربات در نمونه‌هاي زيستي، دارويي و غذايي با موفقيت به كار رفت. در تحقيق چهارم، يك حسگر جانشين شناساگر جهت اندازه گيري رنگ سنجي آمينو اسيد سيستئين بر پايه كمپكس مس با 1- (2- پريديل آزو)-2- نفتول (PAN) طراحي گرديد. اين حسگر توانست آمينو اسيد سيستئين را به صورت گزينش پذير و با حد تشخيص 35/0 ميكرو مولار اندازه گيري نمايد. محدوده ي خطي براي اندازه گيري سيتسين 25/2 – 91/42 ميكرومولار مي باشد. حسگر طراحي شده براي اندازه گيري سيستئين در نمونه هاي پلاسماي خون و ادرار انسان به كار رفت . در تحقيق پنجم، طراحي و ساخت يك حسگر هيبريدآلي- معدني با اصلاح سطح نانو ذرات MCM-41 با گروه فلوروفور كينولين-۳-تيوسمي كاربازون انجام شد. ساختار نانو ذرات تهيه شده توسط تكنيك هاي SEM، TEM، FT-IR و XRD مورد شناسايي قرار گرفت. ايزوترم هاي جذب و واجذب نيتروژن مربوط به نانو ذراتMCM-41 قبل و پس از اصلاح بررسي‌ گرديد. مراحل انجام سنتز به وسيله ي طيف سنجي زير قرمز دنبال شد و مورد تأئيد قرار گرفت . برقراري پيوند كووالانسي بين گروه فلوروفور و سطح MCM-41 به وسيله آناليز حرارتي موردتأئيد قرار گرفت. پس از اتصال گروه فلوفور روي سطح نانو ذرات MCM-41، حسگر طراحي شده سپس جهت اندازه گيري اورانيل(UO22+)، وانادات (VO3-) و آ سكوربات (AscH-) به روش فلورساني، در محيط ۱:۱، آب/ DMS مورد استفاده قرار گرفت . اين حسگر گزينش پذيري خوبي در اندازه گيري UO22+ دارد . گونه ي وانادات در اين اندازه گيري مزاحمت ايجاد مي كند كه از دي اتيلن تري آمين پنتا استيك اسيد (DTPA) در غلظت يك ميلي مولار براي رفع مزاحمت وانادات استفاده شد. حد تشخيص اورانيل با اين روش ۷-۱۰ × ۸۳/۳ مولار و دامنه ي خطي از 60/1 -25/12 ميكرومولار مي باشد . پاسخ دهي حسگر به اورانيل در زمان بسيار كوتاه انجام مي گيرد و بهترين پاسخ در محدوده pH ۳ تا 7 مشاهده مي شود. همچنين نمونه هاي آب معدني و آب آشاميدني توسط روش پيشنهادي با تزريق مقدار معلوم از اورانيل و محاسبه ي در صد بازيابي اندازه گيري شدند . در تحقيق ششم، حسگر طراحي شده جهت اندازه گيري گزينش پذير VO3-، به روش فلورساني در محيط 1:1 آب DMSO مورد بررسي قرار گرفت . اين بار جهت حذف مزاحمت اورانيل از سيكلوهگزان دي آمين تترا استيك اسيد( CDTA) در غلظت يك ميلي مولار استفاده شد . در حضور اين عامل پوشاننده و با حذف مزاحمت اورانيل، گزينش پذيري بالايي نسبت به وانادات (V)V نشان مي دهد. پاسخ اين حسگر به وانادات در مدت زمان كوتاه صورت مي‌گيرد و تقريباً بلافاصله، ميزان پاسخ به حداكثر خود مي رسد. و بهترين پاسخ در محدوده ي pH بين 3 تا 7 مي باشد . حد تشخيص براي وانادات به روش پيشنهادي ۶-۱۰ × ۸۶/۱ و دامنه ي خطي 58/118-99/7 ميكرومولار بدست آمد. مكانيزم عمل حسگر به روش طيف بيني زير قرمز مورد بررسي قرار گرفت. جهت بررسي كاربرد روش، نمونه هاي آب آشاميدني و آب معدني، با تزريق مقادير مشخص از وانادات و محاسبه ي درصد بازيابي به روش پيشنهادي مورد اندازه گيري قرار گرفت و نتايج رضايت‌بخشي به دست آمد. در تحقيق هفتم، نانو ذرات اصلاح شده با گروه فلوروفور كينولين-۳- تيوسمي كاربازون، جهت اندازه گيري فلورساني آسكوربات (ويتامين ث) به روش خاموش شدن فلورساني در محيط 1:1 آب/DMSO مورد استفاده قرار گرفت. اين حسگر گزينش پذيري بالايي نسبت به آسكوربات نشان مي دهد. مكانيزم عمل حسگر توسط طيف بيني زير قرمز بررسي شد. حد تشخيص براي اندازه گيري آسكوربات ۷-۱۰ × ۴۷/۳ مولار و محدوده ي خطي 39/2 -23/51 ميكرومولار بدست آمد. همچنين نمونه قرص جويدني ويتامين ث توسط حسگر طراحي شده مورد آناليز قرار گرفت كه درصدهاي بازيابي محاسبه شده توافق خوبي را با مقدار پذيرفته شده نشان داد. نمونه آب پرتقال طبيعي توسط روش پيشنهادي مورد اندازه گيري قرار گرفت كه مقدار آسكوربات در آنها محاسبه گرديد.

47644